indignatieai-redactie 
Canada bevindt zich in een lastig dilemma nu de VS, onder het wispelturige leiderschap van president Donald Trump, tarieven opleggen en concessies eisen die de Canadese soevereiniteit bedreigen.
Terwijl Canada met gelijke munt terugbetaalt en vasthoudt aan een uitdagende retoriek, maakt zijn beperkte onderhandelingspositie en de diepe handelsbanden het land kwetsbaar. Met de tussentijdse verkiezingen in aantocht, vestigen Canadezen hun hoop op politieke verschuivingen ten zuiden van de grens om de escalerende handelsoorlog te beëindigen.
Stel je voor: je bent de rustige eigenaar van een mooi, twee verdiepingen tellend huis op een groot perceel in een groene buurt. Je woont naast een fijne, behulpzame buurman die je een kopje suiker zou geven of je oprit zou sneeuwvrij maken als je ziek was. Je praat veel over de schutting over het weer en de World Series.
Op een dag word je wakker en ontdek je dat de vriendelijke buurman is vertrokken en dat er een motorbende is ingetrokken. Wat nu? Verhuis je? Bied je muffins aan als blijk van gulheid? Spreek je je buurman aan op het lawaai van de motoren om twee uur ’s nachts? Houd je je gedeisd en hoop je dat ze snel weer vertrekken?
Dit is het dilemma van Canada.
De mislukte handelsbesprekingen tussen Canada en de VS maken de gevolgen duidelijk van generatieslange Canadese afhankelijkheid van zijn grotere buurland. Geconfronteerd met het wispelturige, oorlogszuchtige en fundamenteel onbetrouwbare Trump-regime, moet de Canadese regering nu verder kijken dan de gebruikelijke continentale vriendschap en samenwerking. Canada is altijd een Noord-Amerikaans land geweest, dat zorgvuldig zijn relatie met een wereldwijde militaire supermacht, een culturele reus en een commerciële gigant – de VS – heeft vormgegeven.
Canada is een vriendelijke, welwillende en ondersteunende buur geweest, maar heeft zich vaak schuldig gemaakt aan meeliften op Amerikaans geld. We hebben ons leger laten verzwakken en onze NAVO-verplichtingen niet nagekomen. We verdedigen onze noordelijke flank niet. En we hebben een binnenlands landbouwbeleid dat niet alleen een effect heeft, maar ook een opzet heeft om middelen toe te wijzen op basis van niet-marktconforme, concurrentieverstorende principes. En nu Amerika van vriend in vijand verandert, zitten we klem.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft grotendeels gelijk als hij beweert dat Canada misbruik heeft gemaakt van de VS. Maar Trumps relatie met de waarheid is oppervlakkig en toevallig. Ten eerste is hij blind voor de lasten van wereldhegemonie. Leiderschap heeft een prijs, en Amerikaanse regeringen begrijpen dit al generaties lang.
Ten tweede is Trumps leiderschapsstijl impulsief, ongeneeslijk transactioneel, niet gebaseerd op feiten, hopeloos gericht op de korte termijn en bovenal ingegeven door de behoefte aan dominantie en erkenning. Grappenmakers zeggen dat hij liegt om de kost te verdienen. We kunnen in ieder geval niet meer vertrouwen op wat hij zegt.
Trumps tariefoorlog en de politiek van intimidatie
Jarenlang was het links in de politiek dat protectionisme bepleitte. In de jaren zeventig herzag de Canadese premier Pierre Trudeau buitenlandse investeringen en probeerde hij de energiesector, die grotendeels in handen was van Amerikaanse multinationals, te ‘canadianiseren’. De Republikeinen in de VS waren daarentegen overtuigde voorstanders van vrijhandel en pleitten voor het uitbesteden van de productie aan lagekostenlanden om consumptiegoederen betaalbaar te maken voor Amerikanen.
De Republikeinse Partij van Trump (GOP) is nu toegewijd aan de mercantilistische theorie van binnenlandse zelfvoorziening, waarbij tarieven worden gebruikt om broodnodige inkomsten voor de Amerikaanse schatkist te genereren, de import van goedkope en geavanceerde goederen te blokkeren en de terugkeer van verloren productiecapaciteit naar eigen land te stimuleren. Als er al een leidraad is in het politieke denken van Donald Trump, dan zijn het wel de voordelen van het tarief.
Nog een belangrijk kenmerk van Trumps persoonlijkheid is dat hij een pestkop is. En pestkoppen zijn in wezen lafaards. Pestkoppen vallen kleinere, zwakkere en kwetsbaardere mensen aan. Omdat ze geen moed hebben, zijn ze bang voor de sterken. Als meneer Trump echt iets wilde doen aan de de-industrialisatie van Amerika, zou hij China moeten aanpakken.
Zoals commentator Michael Lind onlangs schreef : “Tegen 2023 steeg het aandeel van China in de wereldwijde industriële productie naar 28%, van slechts 9% in 2004 – waarmee het groter was dan de gecombineerde productie van de Verenigde Staten, Japan en Duitsland.” De winst van China is het verlies van Amerika.
De Chinezen zijn slimmer, geduldiger, vasthoudender, strategischer en nu ook economisch machtiger dan de VS. China is te sterk voor een pestkop. Het is makkelijker om een vriend, bondgenoot en buurland aan te vallen wiens benadering van de Verenigde Staten fundamenteel gebaseerd is op samenwerking in plaats van concurrentie — een win-winsituatie in plaats van een nulsomspel.
Een vrijhandelsrelatie valt uiteen.
Canada heeft sinds 1989 een vrijhandelsovereenkomst met de VS. Mexico sloot zich in 1992 aan. Sindsdien is de tegenstand tegen vrijhandel in Canada grotendeels verdwenen. De komst van Trump verstoorde de gangbare opvattingen. Alles moest nu opnieuw worden onderhandeld.
Twee jaar geleden werden onze vrijhandelsovereenkomsten heronderhandeld. Maar president Trump is een onderhandelaar, geen onderhandelaar. Hij kondigde onlangs nieuwe tarieven aan op bepaalde Canadese importproducten, waardoor Canada opnieuw in onderhandelingen verwikkeld raakte. Deze onderhandelingen eindigden op 21 augustus zonder resultaat. De door Trump ingevoerde tarieven zullen dus doorgaan.
Waarom de deal is mislukt, blijft onduidelijk. Maar er zijn aanwijzingen. De Canadezen zeggen dat de eisen op het laatste moment onaanvaardbaar waren. De Amerikanen wilden toegang tot Canadese grondstoffen en eisten dat Canada zich zou committeren aan beperkingen op de manier waarop het overeenkomsten met andere landen kan sluiten.
De Amerikanen wilden ook dat Canada de eisen zou intrekken dat de grote Amerikaanse streamingplatforms prioriteit zouden geven aan Canadese content, en in het geval van Quebec aan Franstalige content. De Canadezen zeggen dat deze eisen inbreuk maken op de Canadese soevereiniteit en daarom onaanvaardbaar zijn. De Amerikanen wilden ook de Canadese systemen voor het beheer van de toeleveringsketen voor de productie en consumptie van landbouwproducten zoals zuivel en pluimvee ontmantelen. Vooral in Quebec is dit absoluut onhaalbaar.
De Canadezen hebben zich dus teruggetrokken uit een deal die volgens hen een heleboel concessies zou inhouden in ruil voor lagere tarieven. Een groot aantal Canadezen juicht de beslissing van onze premier toe. Er zit inderdaad wijsheid in het weglopen. Trumps staat van dienst laat immers zien dat elke deal eenzijdig kan worden gewijzigd of opgezegd. Zoals de Canadese premier Mark Carney het zei : Trump zet zijn handtekening met potlood. Misschien is de echte vraag wel waarom de regering überhaupt met de onderhandelingen is ingestemd.
Canada’s kostbare verzet tegen Washington
Als reactie op de nieuwe Amerikaanse importheffingen heeft Canada vergeldingsmaatregelen aangekondigd die gelijk zijn aan de Amerikaanse importheffingen. De VS hebben hierop gereageerd met nog meer heffingen op Canadese goederen die naar de VS worden geëxporteerd. Canadezen reageren doorgaans opstandig en moreel rechtvaardig op de grillen van de ‘Oranje Koning’. Maar Canada is slechts een tiende zo groot als de VS en sterk afhankelijk van de Amerikaanse handelspatronen. Onze bereidheid om voor onze principes te lijden is daarom niet zo groot.
Het is duidelijk dat de Canadese regering hoopt dat de handelsoorlog de Amerikaanse handelsbelangen en consumenten zal schaden in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen van dit najaar. Trump en de Republikeinse Partij staan er slecht voor in de peilingen en de Amerikaanse kiezers zijn onrustig. Inflatie, benzineprijzen, de stijgende kosten van levensonderhoud en afkeer van de operaties van de Immigratie- en Douanedienst hebben de steun voor de Republikeinse Partij ondermijnd.
Onafhankelijke kiezers die Trump in 2024 hielpen verkiezen, hebben hem grotendeels de rug toegekeerd. Dus misschien zal de handelsoorlog de vleugels van de Republikeinse Partij wel knippen.
Intussen tellen Canadezen, net als vele anderen, de dagen af tot 7 november 2028 en hopen ze dat het raadsel zich op de een of andere manier vanzelf zal oplossen.
