indignatieai-redactie 
Hoewel veel mensen in de VS de gevolgen van Donald Trumps autoritarisme (nog) niet ondervinden, leven anderen al in angst voor iets simpels als het liken van een bericht op sociale media. Zo begint het.
Een van de grootste problemen met de chaos die Donald Trump dagelijks creëert met zijn wetteloosheid en eindeloze corruptie, is dat het moeilijk is om het overzicht te bewaren. Met zoveel dingen die er gebeuren, lijkt het onmogelijk om je op één ding te concentreren.
Zijn dreigementen aan het adres van bondgenoten werden gevolgd door de tariefchaos. Er vinden nog steeds buitengerechtelijke executies plaats van vermeende drugsdealers, in strijd met de Amerikaanse oorlogsregels; ICE blijft immigranten en Amerikanen terroriseren. Net toen de Epstein-affaire een hoogtepunt bereikte, verschoof de aandacht naar een roekeloze oorlog die de prijzen de hoogte in joeg.
En natuurlijk zijn er de constante leugens, de zelfverrijking van de president en zijn entourage, de vendetta’s tegen politieke tegenstanders en de eindeloze aanvallen op de democratie. En laten we tot slot de randverschijnselen niet vergeten – zoals de balzaal, Trump die zijn naam en gezicht op alles en nog wat plakt, en een onophoudelijke stroom van waanzinnige berichten op sociale media.
Maar er is een groter plaatje, namelijk dat de VS op weg zijn naar autoritarisme.
We praten hier niet meer genoeg over. Misschien komt dat doordat degenen onder ons die er wel over spraken, uiteindelijk beseften dat veel mensen vastbesloten zijn om de ernst van de situatie te ontlopen. Of misschien komt het doordat niet genoeg Amerikanen goed hebben opgelet tijdens de lessen wereldgeschiedenis. Of misschien is het gewoon te makkelijk om afgeleid te raken door het Trump-circus.
Of misschien komt het doordat degenen die de waarschuwingen hoorden, concludeerden dat ze overdreven waren, omdat er in hun eigen leven maar weinig veranderd is.
Maar dit is nu eenmaal het geval met autoritarisme: het ontstaat zelden van de ene op de andere dag, en zeker niet in een democratie die bijna 250 jaar heeft bestaan voordat ze uiteindelijk bezweek.
Dat betekent niet dat er geen nare dingen zullen gebeuren.
Dit is een goed moment om de beroemde woorden van de Duitse predikant Martin Niemöller in herinnering te brengen, die zei:
Toen de nazi’s de communisten kwamen halen, zweeg ik, omdat ik geen communist was.
Toen ze de vakbondslieden kwamen halen, bleef ik stil omdat ik geen vakbondslid was.
Toen ze de sociaaldemocraten opsloten, zweeg ik, want ik was geen sociaaldemocraat.
Toen ze de Joden opsloten, zweeg ik, omdat ik geen Jood was.
Toen ze me kwamen halen, was er niemand meer over die kon protesteren.
Hoewel veel Amerikanen zijn woorden wellicht kennen, weten ze misschien niet dat Niemöller aanvankelijk een nazi-sympathisant was en als een christelijk nationalist kon worden beschouwd.
Een jaar na het aantreden van Adolf Hitler ontmoette de predikant zelfs de Duitse leider, wat leidde tot een verandering van hart waardoor hij zich aansloot bij het verzet en uiteindelijk in 1938 in een concentratiekamp belandde.
Hoewel zijn politieke opvattingen overeenkwamen met die van de nazi’s, besefte Niemöller al vroeg dat zijn land afstevende op een dictatuur – en dat dit werd bevorderd doordat mensen het zwijgen werden opgelegd of ervoor kozen te zwijgen.
Het zwijgen opgelegd
Vanuit New York City vergeleek ze de situatie aan de Columbia University in 2024, toen het een van de centra was van studentenprotesten tegen de Israëlische oorlog in Gaza, met de huidige situatie, waarin met name internationale studenten zich niet meer uitspreken uit angst voor de regering-Trump.
Opvallend genoeg durfde geen van de studenten of professoren die voor haar artikel werden geïnterviewd, openlijk over hun ervaringen te praten.
Zo praten jongeren in Saoedi-Arabië, of in Rusland, maar zo hoort het niet te zijn in de VS.
Waarom? Omdat ze weten dat het uitoefenen van je grondwettelijke rechten in het Amerika van Donald Trump een prijs heeft.
Het maakt nu niet uit wat je vindt van wat Israël in Gaza doet, en of je het nu een rechtvaardige zaak vindt of genocide. In de Verenigde Staten zou je je mening moeten kunnen uiten zonder bang te hoeven zijn dat de overheid je leven verpest.
Maar dat is niet langer het geval.
In plaats daarvan zijn studenten die hier al zijn begonnen met zelfcensuur, terwijl anderen ervoor hebben gekozen hun academische carrière elders voort te zetten. Dit zijn reële verliezen die misschien niet meteen merkbaar zullen zijn, maar die later wel voelbaar zullen zijn. Dit is wat een van de studenten aan onze stagiaire-journalist vertelde:
Ik mis het om me ergens druk over te maken; het was fijn om ergens om te geven en mijn mening te uiten.
Zo praten jongeren in Saoedi-Arabië, of in Rusland, maar zo hoort het niet te zijn in de VS.
Nu haal je misschien je schouders op, want waarom zou ik me druk maken om buitenlandse studenten? Je bent immers zelf geen buitenlandse student.
Wacht, dat klinkt griezelig bekend…
En dat is natuurlijk precies de bedoeling.
Onder alle chaos en het lawaai dat Trump veroorzaakt, schuilt een plan om de VS in een autocratie te veranderen.
Als je kijkt naar alles wat we aan het begin van deze column hebben genoemd, hebben ze één ding gemeen: het gaat om machtsmisbruik zonder enige verantwoordingsplicht, iets wat je in democratieën niet ziet.
En natuurlijk zijn er mensen die zeggen dat het niet per se het plan van de president is, maar eerder dat van mensen als Russ Vought en Stephen Miller.
Maar dat zal er uiteindelijk niet meer toe doen als alleen degenen die beweren dat Trump in 2020 heeft gewonnen, als volwaardige burgers worden beschouwd.
Het komt erop neer dat de mensen die momenteel het Witte Huis bezetten, ongeacht hun belangen, het land besturen alsof ze geen intentie hebben om ooit weer op te staan – zonder enige acht te slaan op de gevolgen.
En dat zou iedereen die in democratie gelooft, zorgen moeten baren.
Want hoewel ze je misschien nog niet komen halen, zullen ze dat op een dag wel doen.
