Mark Rutte het vleien van Trump zal Europa nergens brengen.
Kan Mark Rutte alsjeblieft gewoon ophouden met praten? De secretaris-generaal van de NAVO, die vorig jaar een heel continent infantiliseerde door Donald Trump “papa” te noemen, zette zijn vleierijcampagne voort tijdens de meest recente G7-bijeenkomst: “De Amerikaanse actie om de dreiging van een nucleair bewapend Iran te voorkomen en zijn ballistische raketcapaciteit te verzwakken, verbetert de veiligheid voor ons allemaal”, vertelde hij aan journalisten.
Diplomaten worden betaald om te liegen voor hun land, maar dit is misschien wel de grootste en meest flagrante leugen die ooit door een diplomaat is uitgesproken, met uitzondering van Sergej Lavrov. Zelfs de meest enthousiaste voorstanders van Trumps oorlog geloven deze onzin niet. Waar we zeker van kunnen zijn, is dat de Amerikaanse actie de veiligheid voor niemand heeft verbeterd, behalve misschien voor Iran, en zeker niet voor Europeanen.
Niet alleen hebben Europeanen te lijden gehad onder hogere energieprijzen, maar het gevolg van de oorlog is dat Iran nu de Straat van Hormuz controleert en dat in de nabije toekomst zal blijven doen. Dat betekent dat Europese landen, zoals de Golfstaten en alle andere landen die afhankelijk zijn van toegang tot de straat, aan Iran zijn overgeleverd. En dan hebben we het nog niet eens over de nieuwe “kosten” die iedereen aan Iran zal moeten betalen voor het gebruik van de straat.
Elk land dat momenteel sancties tegen Iran heeft, zal die snel moeten opheffen. Wat moet Londen doen als Teheran bijvoorbeeld tegen het Verenigd Koninkrijk zegt dat de wachtrij om de straat in en uit te varen ontzettend lang is, en dat de documenten die het aan de door de Revolutionaire Garde gecontroleerde autoriteit heeft verstrekt niet helemaal kloppen, maar waarschijnlijk wel in orde gemaakt kunnen worden zodra de sancties zijn opgeheven?
Als Rutte’s zelfvernederende vleierij aan Trump daadwerkelijk effect zou hebben, zou dat nog tot daaraan toe zijn. Om de NAVO te redden: dat is Rutte’s rechtvaardiging voor zijn kruiperigheid. Helaas beschouwt Trump onderdanige vleierij als vanzelfsprekend. Hem die geven bevredigt zijn behoefte om zich superieur en dominant te voelen, maar het levert je niets op. Trump zal een “bondgenoot” of “vriend” in een oogwenk en met een verbazingwekkende wreedheid verraden.
Het laatste slachtoffer is natuurlijk Bibi Netanyahu, die veel meer reden had dan Rutte of welke Europeaan dan ook om te geloven dat Trump betrouwbaar aan zijn kant stond. Rutte’s laatste kruiperige gedrag vond plaats precies op het moment dat vrijwel heel Israël geschokt reageerde op de plotselinge verlating door Trump.
En wat was het antwoord van de Trump-regering op Ruttes absurde vleierij? De volgende dag deelde minister van Defensie Pete Hegseth, sprekend op het NAVO-hoofdkwartier, de bondgenoten mee dat Washington een zes maanden durende evaluatie zou starten om “de Amerikaanse troepenpositie en bases in Europa te onderzoeken”, met de duidelijke bedoeling om de reeds aanzienlijke en gestage terugtrekking van Amerikaanse troepen op het continent voort te zetten.
Hij greep de gelegenheid aan om de Europeanen opnieuw te berispen voor hun gebrek aan medewerking aan de oorlog met Iran, die de Trump-regering zonder overleg met bondgenoten was begonnen en die nu in een fiasco is uitgemond. Ruttes reactie? “Ik ben blij dat hij dit doet.”
We begrijpen allemaal in welke benarde situatie Europa zich bevindt. Het heeft tijd nodig om te wennen aan het feit dat de Verenigde Staten op zijn zachtst gezegd geen betrouwbare veiligheidspartner meer zijn. Europa wil geen conflict met de Verenigde Staten uitlokken en mogelijk nog zwaardere straffen riskeren, juist nu de dreiging van Rusland lijkt toe te nemen. Bovenal wil het de weinige steun die de Verenigde Staten Oekraïne nog bieden niet in gevaar brengen. Europese leiders vrezen bovendien voor extra strafheffingen.
Eén ding zou inmiddels wel duidelijk moeten zijn: Trump heeft de neiging te capituleren wanneer hij op vastberaden tegenstand stuit – of het nu gaat om de handelsvergeldingsmaatregelen van China, de onverzettelijke strijdlust van Iran of het verzet van gewone Amerikaanse burgers in Minnesota. Degenen die hem proberen te paaien, belanden echter in een vicieuze cirkel van concessies en zelfvernedering, want wat je gisteren voor Trump hebt gedaan, is vandaag alweer vergeten.
De Europese aanpak is vanaf het begin er een van verzoening geweest. In plaats van zich collectief te verenigen om wraak te nemen op Trumps “Bevrijdingsdag”-tarieven van vorig jaar, gaf Europa, met een economie zo groot als die van China, toe. In plaats van te reageren op het pestgedrag en de beledigingen van de Trump-regering met het trotse zelfrespect dat een natie betaamt, was de Europese aanpak: ” Dank u wel, meneer. Mag ik er nog een?”
Deze strategie gaat niet werken. Sterker nog, ze heeft het tegenovergestelde effect van wat de bedoeling was, zoals Hegseths laatste verklaring aantoont. Europeanen moeten begrijpen dat ze nu, en in ieder geval de komende paar jaar, in een wereld leven met drie roofzuchtige imperiums. De kans dat Trump Groenland binnen twee jaar annexeert is net zo groot als de kans dat Xi Jinping actie onderneemt tegen Taiwan. De Europeanen zullen óf vazallen van die imperiums worden, óf leren op eigen benen te staan.
Wat Europa doet, is van belang voor de rest van ons. Nu de Verenigde Staten steeds verder afglijden in autoritarisme, wat waarschijnlijk zal culmineren in de poging van de regering-Trump om de uitslag van de congresverkiezingen van dit najaar ongeldig te verklaren, is Europa op dit moment misschien wel de laatste hoop voor de liberale democratie. Degenen onder ons die het liberalisme levend willen houden, hebben de Europeanen nodig om het te verdedigen tegen al zijn vijanden – in Moskou, Peking en Washington.
