Nederland heeft zojuist de grootste wijziging in het asielbeleid in 25 jaar goedgekeurd.

In wat politici de meest ingrijpende verandering in het Nederlandse asielsysteem in een kwart eeuw noemen, stemde de Nederlandse Senaat dinsdag in met de implementatiewet van het EU-migratiepact.

Asielbeleid Het pact treedt op 12 juni in werking in heel Europa, waardoor de Eerste Kamer (de Eerste Kamer, het hogerhuis van het Nederlandse parlement) weinig tijd had om te beraadslagen, meldt Nu.nl.

In essentie is het een poging om de asielregels van de EU-lidstaten beter op elkaar af te stemmen. 

De doelstellingen zijn snellere procedures, snellere verwijdering van mensen wier aanvragen worden afgewezen en een algehele afname van het aantal nieuwkomers, aldus de Rijksoverheid .

Wie, wat, waar

Hoewel de basisregels in alle EU-landen gelijkelijk gelden, hebben lidstaten de ruimte om op specifieke punten eigen, strengere elementen toe te voegen. 

De belangrijkste wijzigingen omvatten een verplichte grenscontrole aan de buitengrenzen van de EU, waarbij mensen met weinig kans op asiel kunnen worden vastgehouden. Nederland hanteert deze procedure al op Schiphol.

Gestandaardiseerde identiteitscontroles, gezondheidsonderzoeken en een uniforme vingerafdrukdatabase zijn overal van toepassing.

Voor degenen van wie de aanvragen worden afgewezen, wil het pact terugkeercentra introduceren. Dit zijn faciliteiten in landen buiten de EU waar deportatie kan worden afgehandeld. 

Belangrijk is dat het pact ook een solidariteitsmechanisme introduceert. Als een land te maken krijgt met een overweldigende toestroom van asielzoekers, moeten andere landen bijdragen door een deel van de asielzoekers op te nemen of een financiële bijdrage te leveren. 

Nederland, waarvan de asielopvangcentra notoir overbelast zijn , kiest ervoor om te betalen in plaats van meer mensen op te nemen, meldt Nu.nl. 

Hoe is Nederland verder gekomen?

De Nederlandse overheid heeft de Europese regels niet zomaar gekopieerd. Sterker nog, ze is verder gegaan dan de Europese basisnormen. 

Zes van de negen maatregelen uit de Asielnoodmaatregelenwet – een wetsvoorstel dat eerder dit jaar door de Senaat werd verworpen – zijn in deze implementatie opgenomen. 

Twee opvallende maatregelen zijn dat vergunningen voor onbepaalde tijd volledig worden afgeschaft en dat de maximale duur van een tijdelijke vergunning wordt verkort van vijf naar drie jaar, meldt Nu.nl. 

Nederland heeft er ook voor gekozen de onderscheidingen van het kader voor de dubbele status strikter toe te passen dan Europa vereiste. 

Asielzoekers worden onderverdeeld in twee groepen: degenen die oorlog ontvluchten en degenen die persoonlijk gevaar ontvluchten.

Volgens de Nederlandse interpretatie hebben degenen in de eerste groep (oorlogsvluchtelingen) minder mogelijkheden om familieleden over te laten komen dan degenen die bescherming zoeken op persoonlijke gronden.

Zal dit allemaal echt werken?

Minister van Asiel Bart van den Brink heeft de verwachtingen al getemperd door expliciet te waarschuwen het Migratiepact niet als een heilige graal te beschouwen, meldt Nu.nl.

Uit het rapport van de Europese Commissie van vorige maand bleek dat de meeste lidstaten nog steeds niet klaar zijn voor de startdatum van 12 juni.

Ook de IND ( Immigratie- en Naturalisatiedienst ) kampt met een flinke achterstand aan lopende aanvragen. 

Daarnaast heeft VluchtelingenWerk (de Nederlandse Vluchtelingenraad) de vraag gesteld of deportatieprocedures buiten de EU-grenzen wel kunnen plaatsvinden zonder de grondrechten van mensen te schenden. 

De rechterlijke macht bereidt zich ondertussen voor op een toename van rechtszaken van asielzoekers die de minder gunstige status die hen is toegekend in het kader van het dubbele-statussysteem willen aanvechten, aldus Nu.nl. 

Denk je dat het EU-migratiepact echt een verschil zal maken voor de asielsituatie in Nederland? Deel je mening in de reacties hieronder.