Het gevaar voor Trump is dat Israël harder wordt getroffen door zowel Hezbollah als Iran.
Analisten beweren vaak dat Trump zichzelf in Iran in een val heeft gelokt waar hij niet meer uit kan komen, en dat is natuurlijk ook zo. Maar er komt een grotere kwestie op hem af die hem ofwel helemaal uit de val kan trekken, ofwel hem juist nog dieper in de val kan drijven: Bibi.
De relatie tussen deze twee mannen wordt vaak uitvoerig beschreven door westerse commentatoren, meestal in de context van wie wie controleert. Maar nooit eerder zal een relatie tussen een Amerikaanse president en een Israëlische leider zo op de proef worden gesteld als die tussen Trump en Bibi in de komende weken.
De Israëlische premier zit in een nog lastiger positie dan Trump. Trump verliest mogelijk de meerderheid in beide kamers bij de tussentijdse verkiezingen, maar hij blijft in ieder geval aan de macht, zij het met een waarschijnlijk lopende afzettingsprocedure. Voor Netanyahu tikt de klok veel sneller en hij zou zich zomaar voor november uit zijn ambt kunnen bevinden en in ballingschap moeten leven om corruptieaanklachten te ontlopen die tot nu toe zijn opgeschort.
Bibi staat de komende maanden voor een aantal enorme uitdagingen, maar vooral hoe hij de oorlog in Libanon gaande kan houden, die de noodtoestand in Israël in stand houdt en daarmee rechtvaardigt dat zijn corruptiezaak kan worden opgeschort. Libanon is cruciaal voor zijn overleving, hoewel het moeilijk voor te stellen is hoe lang hij de campagne daar kan volhouden terwijl hij Iran bombardeert en de VS aan de zijlijn toekijkt.
Afgezien van zijn ernstige ziekte, heeft Bibi momenteel geen politieke steun in Israël en zou hij met zijn huidige coalitie geen verkiezingen winnen. De Likud-partij geniet momenteel niet meer dezelfde steun als toen Bibi aantrad, en de meeste analisten zijn het erover eens dat hij bij de volgende verkiezingen geen kans maakt om opnieuw premier te worden.
Maar er zijn ook andere serieuze vragen die zich opdringen aan wie dan ook de leiding heeft over Israël.
Israël kan het huidige niveau van militaire betrokkenheid bij Iran en Libanon simpelweg niet volhouden. De middelen ontbreken, en wat de militaire leiders die met Bibi spreken ernstig zorgen baart, is dat het Israëlische leger (IDF) begint uiteen te vallen door gebrekkige discipline, interne conflicten en een algemeen laag moreel na de conflicten in Gaza en nu ook in Libanon, waar het dagelijks tien man verliest door gevechten met Hezbollah, wiens strijders grote successen boeken met drones met glasvezeltechnologie.
Desertie binnen het IDF baart de defensiechefs zorgen, en het wordt steeds duidelijker dat Israël zichzelf heeft overschat en onmogelijk zijn operaties kan voortzetten die gericht zijn op de uitbreiding van wat recentelijk bekend is geworden als ‘Groot-Israël’ in Libanon, Syrië en zeker niet in Iran. De middelen ontbreken, en de prijs die voor deze ambitieuze ondernemingen betaald moet worden, wordt steeds duidelijker, nergens meer dan in Libanon.
Militaire leiders die onlangs met Netanyahu hebben gesproken, wezen erop dat het Israëlische leger intern niet erg sterk is en wellicht ophoudt te functioneren als de desertie in het huidige tempo doorgaat en het leger de verliezen blijft lijden die het momenteel in Libanon lijdt.
En toch, terwijl we de afgelopen dagen hebben gezien hoe Israël opnieuw elke kans op een vredesakkoord tussen de VS en Iran heeft gedwarsboomd, heeft Netanyahu geen andere keuze dan het Israëlische leger in Libanon te houden. Dit bezorgt Trump een nog grotere hoofdpijn dan hij aanvankelijk had, slechts een paar weken geleden, toen een akkoord sluiten nog eenvoudiger leek.
Hij had er geen rekening mee gehouden dat Netanyahu zijn eigen gang zou gaan en gehoor zou geven aan zijn ‘bevel’ om de gevechten in Libanon te staken, wat leidde tot massale protesten in Tel Aviv. Het is opmerkelijk dat het Israëlische publiek gevangen zit in een waanbeeld waarin ze geloven dat de mogelijkheden en middelen van de staat onbeperkt zijn en dat Libanon onder controle moet worden gehouden.
En dus zijn de bevelen gestopt, omdat Trump zichzelf niet verder wil vernederen als duidelijk wordt dat Bibi ze niet opvolgt. De afgelopen dagen hebben zelfs de reguliere media opgemerkt dat de oorlog een nieuwe dynamiek heeft gekregen, waarbij de meesten melden dat Israël er nu alleen voor staat en dat Iran de overhand heeft in de relatie met het Westen. Het afwachten werkt voor Iran, maar niet voor Trump of Netanyahu.
Trumps grootste probleem met Iran is dat Bibi nu onafhankelijk verdergaat en dat Iran Amerikaanse bondgenoten in de regio nog harder aanvalt. De recente aanval van Iran op Israël was ongekend, omdat deze volgde nadat Teheran erop had aangedrongen dat Israël zijn campagne daar zou staken, waarbij Libanon werd aangehaald als onderdeel van een breder staakt-het-vuren. Hoewel er nauwelijks over werd bericht, was de Iraanse aanval op Israël, gebaseerd op de Israëlische aanval op zijn bondgenoot, ongekend en een gamechanger.
Een idee waar Trump wellicht over nadenkt, is om Bibi zonder munitie te laten komen te zitten. Iran heeft niet alleen zijn raketvoorraad aangevuld, maar belangrijker nog, de raketten technisch gezien ook verbeterd, waardoor de nieuwste ballistische raketten nog krachtigere wapens hebben. Voor Israël is een van de redenen waarom de bevolking de straat op gaat en om meer oorlog roept, dat ze slachtoffer zijn van hun eigen propaganda.
De Israëlische pers meldde onlangs dat het Iraanse arsenaal was uitgeput, wat volgens ervaren en goed geïnformeerde analisten zoals Alistair Crooke absoluut niet het geval is. De voormalige Britse diplomaat, die tijd in Iran heeft doorgebracht, beweerde onlangs in een interview dat Iran niet alleen de eerder verloren raketten heeft vervangen, maar militair gezien een nieuw jasje heeft aangestoken en nu over nog dodelijkere wapens beschikt. Veel van de raketbunkers functioneren perfect nadat ze zijn gerepareerd na de eerste ‘bunkerbuster’-operaties van de VS.
Als Israël op een gegeven moment simpelweg geen salvo’s meer op Iran kan afvuren, zal Trump de overhand weer terugkrijgen. Hetzelfde argument geldt voor Libanon, waar het Israëlische leger worstelt met het opbouwen en behouden van een eigen bufferzone – iets wat, zowel nu als vóór 2000, nooit succesvol is gebleken toen het land in het zuiden van Libanon tot aan de Litani-rivier bezet hield, in een operatie die oorspronkelijk ‘De Druiven der Toorn’ werd genoemd.
Trump zou er wel eens rekening mee kunnen houden dat zijn vriend Bibi niet lang meer aan de macht zal blijven, en dat de verliezen van het Israëlische leger in Libanon de doorslaggevende factor zouden kunnen zijn die mensen opnieuw de straat op drijft om zijn aftreden te eisen.
Het moreel van de IDF-troepen is immers van cruciaal belang voor de gehele strategie die Israël buiten zijn eigen grenzen probeert te realiseren en voor het voortbestaan van Netanyahu. Opiniepeilingen in de VS wijzen erop dat het Amerikaanse publiek zich tegen Israël keert, iets waar Trump wellicht handig gebruik van zou kunnen maken.
Het gevaar voor Trump is dat Israël harder wordt getroffen door zowel Hezbollah als Iran, en dat hij in een positie terechtkomt waarin Amerika wordt opgeroepen om deze kleine Joodse staat te redden. Het zal voor Trump erg moeilijk zijn om niets te doen, gezien de geschiedenis van Amerika’s ondersteunende rol ten opzichte van zijn belangrijkste bondgenoot in de regio.
De sleutel zal zijn hoe hij Bibi kan redden om zichzelf te redden, mocht die mogelijkheid zich voordoen. Bibi’s voortbestaan hangt aan een zijden draadje en kan binnen een seconde instorten als één IDF-eenheid in Libanon wordt afgeslacht – wat een muiterij binnen het leger zou kunnen veroorzaken. En Hezbollah weet dat dondersgoed.
