Berichtverwarring: waarom dingen online uit hun context worden gehaald en waarom dat belangrijk is

Berichtverwarring: Je bent aan het scrollen door je feed wanneer er een screenshot verschijnt van een publiek figuur die iets verrassends of controversieels zegt. Binnen enkele minuten is het overal te zien. Sommigen zijn boos, anderen verdedigen het, er worden memes van gemaakt en de discussies verspreiden zich over verschillende platforms.

Berichtverwarring: Later kom je erachter dat de persoon die exacte quote nooit heeft gezegd. De woorden kwamen uit een langer interview, het fragment werd ingekort of er werd een onjuist onderschrift toegevoegd. Maar de screenshot heeft zich sneller en verder verspreid dan de originele video ooit heeft gedaan. Waar mensen op reageerden, was een versie van de boodschap die door de verspreiding ervan was ontstaan, in plaats van de boodschap zoals die oorspronkelijk werd overgebracht. Klinkt dat bekend? Dit patroon is te zien bij bijna elk viraal moment, van politieke toespraken tot interviews met beroemdheden.

Onderzoek in de media- en communicatiewetenschappen heeft al lang aangetoond dat de betekenis zelden vaststaat zodra een boodschap eenmaal in omloop is.

Mijn werk onderzoekt hoe deze kleine verschuivingen zich ophopen naarmate berichten zich door digitale omgevingen verspreiden. Ik beschrijf dit proces als ‘berichtdrift’, waarbij inhoud losraakt van de oorspronkelijke context doordat deze wordt geknipt, opnieuw geplaatst en in een ander kader geplaatst op verschillende digitale platforms.

Berichtverschuivingen vinden zelden plaats in één dramatisch moment. Ze ontstaan ​​eerder door een reeks kleine veranderingen. Onderzoek wijst uit dat dit wordt veroorzaakt door zowel de beperkte aandacht van gebruikers als door platforms die prioriteit geven aan content die snel te consumeren en gemakkelijk te delen is. Studies naar digitale aandacht tonen aan dat mensen informatie in korte, gefragmenteerde bursts verwerken. Sociale mediaplatforms hebben de neiging om content te versterken die gemakkelijk te verwerken en breed te verspreiden is .

Mijn onderzoek wijst uit dat het publiek uitspraken interpreteert aan de hand van contextuele aanwijzingen zoals bijschriften, commentaar en omringende beelden. Dezelfde woorden kunnen sarcastisch, alarmerend of definitief overkomen, afhankelijk van de manier waarop ze worden gepresenteerd.

Tijdens het lasterproces tussen acteurs Johnny Depp en Amber Heard verspreidden korte filmpjes en reactievideo’s zich razendsnel via TikTok en andere platforms. Kijkers vormden vaak sterke meningen op basis van fragmenten van veel langere rechtszittingen. Verschillende filmpjes, bijschriften en reposts zorgden ervoor dat het publiek tot tegengestelde interpretaties van dezelfde gebeurtenissen kwam. De fancultuur op sociale media versterkte de online reacties op de zaak nog verder.

De verspreiding van door AI gegenereerde beelden tijdens de Amerikaanse verkiezingen van 2024 liet ook zien hoe snel visuele content los kan komen van de oorspronkelijke context. Bewerkte campagnebeelden, parodieposts en gedeelde screenshots verspreidden zich razendsnel over verschillende platforms en werden herhaaldelijk aangezien voor authentiek politiek materiaal. Verzonnen beelden werden razendsnel gedeeld en bediscussieerd voordat mensen konden controleren waar ze vandaan kwamen of of ze echt waren .

Korte fragmenten van politieke toespraken worden vaak gedeeld met bijschriften die een bepaalde interpretatie benadrukken, zelfs wanneer de volledige toespraak een andere toon of betekenis suggereert. Zo circuleerden er in 2021 online beelden van een volle House of Commons met bijschriften die beweerden dat parlementsleden over hun eigen salaris debatteerden . De afbeelding werd gebruikt om te suggereren dat parlementsleden meer aandacht besteedden aan hun eigen salaris dan aan andere politieke kwesties. In werkelijkheid was minstens één van de beelden genomen tijdens een ander debat en verkeerd gelabeld.

In traditionele media, zoals televisie-uitzendingen, kranten of officiële persberichten, hing autoriteit af van wie iets zei en waar het verscheen. Online hangt autoriteit steeds meer af van herhaling. De versie van een boodschap die men als eerste tegenkomt, of die men het vaakst tegenkomt, wordt vaak beschouwd als de meest accurate of gezaghebbende versie.

In mijn eigen lopende onderzoek heb ik deelnemers gevraagd te reageren op bewerkte videofragmenten, screenshots en afbeeldingen om te testen hoe zij boodschappen in verschillende formaten interpreteren. Wanneer deze verschillende versies met elkaar in conflict zijn, verdedigen deelnemers hun oorspronkelijke interpretaties en dagen ze anderen uit, waardoor de onenigheid escaleert in een ruzie.

Waarom dit belangrijk is

Conflict gaat niet altijd over concurrerende interpretaties van één enkele uitspraak, waarbij mensen het oneens zijn over de betekenis van dezelfde boodschap. Vaak ontstaat het juist doordat mensen in eerste instantie verschillende versies van die uitspraak zijn tegengekomen.

Digitale platforms versterken dit effect nog verder. Onderzoek naar online gedrag toont aan dat emotioneel aansprekende content meer aandacht trekt en vaker wordt gedeeld. Deze versies domineren vaker wat het publiek te zien krijgt. Daardoor verspreiden vereenvoudigde of emotioneel geladen versies van berichten zich vaak verder dan het origineel. Ze zijn sneller te verwerken, makkelijker te herhalen en roepen vaker emotionele reacties op, wat allemaal samenhangt met een hogere betrokkenheid.

Na verloop van tijd kan dit bijdragen aan bredere problemen in online communicatie, waaronder polarisatie en desinformatie. Nieuwe digitale tools, zoals generatieve AI, maken het gemakkelijker om realistische maar gemanipuleerde afbeeldingen, video’s en audio snel en op grote schaal te produceren , waardoor de kans groter wordt dat misleidende of contextveranderende inhoud zich wijdverspreid.

De volgende keer dat je een filmpje tegenkomt dat je graag wilt delen of waar je een reactie op wilt geven, stel jezelf dan een paar belangrijke vragen. Waar is dit bericht voor het eerst verschenen? Welke context ontbreekt er mogelijk? En hoeveel verschillende versies ervan circuleren er inmiddels?

Inzicht in de verschuiving van berichten lost deze problemen niet vanzelf op, maar het kan mensen wel helpen te herkennen wat er gebeurt wanneer online discussies escaleren.