indignatieai-redactie 
Als je een indicatie nodig hebt van hoe ver de ‘mainstream’ media van de realiteit verwijderd zijn, denk dan hieraan: de mogelijkheid van minstens 4 miljard klimaat doden als gevolg van een opwarming van de aarde met 3 graden Celsius tegen 2050 haalde nauwelijks de krantenkoppen.
klimaat – Vorig jaar publiceerde een team van experts van het Institute and Faculty of Actuaries en de Universiteit van Exeter een rapport getiteld ‘Planetary Solvency – finding our balance with nature’. Het rapport onderzocht de risico’s en de waarschijnlijk catastrofale gevolgen als de mensheid niet onmiddellijk resoluut actie onderneemt om de uitstoot van broeikasgassen te stoppen. Deze uitstoot heeft al geleid tot steeds verwoestendere bosbranden, overstromingen, droogte, misoogsten en bedreigingen voor de voedselvoorziening.
De huidige wereldwijde temperatuurstijging, vergeleken met de pre-industriële tijd, dreigt de in 2015 tijdens de klimaattop van Parijs overeengekomen limiet van 1,5°C te overschrijden. De demonstranten riepen toen: ‘1,5°C om te overleven’.
Echter, op basis van de huidige emissietrend schat het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) een stijging van ongeveer 2°C tegen 2050; mogelijk zelfs al in 2039. Een stijging van 2°C tegen 2050 was het ‘zeer waarschijnlijke’ scenario dat was opgenomen in een reeks scenario’s die door de actuariële experts en onderzoekers van Exeter werden overwogen. Zij bestempelden een opwarming van 2°C als ‘catastrofaal’ en somden een aantal bijbehorende gevolgen op voor het klimaat, de natuur, de samenleving en de menselijke sterfte.
• Een overzicht van enkele cruciale ecosysteemdiensten en aardse systemen.
• Grote uitstervingsgebeurtenissen in meerdere regio’s.
• De oceaanstromingen zijn ernstig verstoord.
• Een groot aantal klimaatkantelpunten is geactiveerd, met een gedeeltelijke ‘kantelcascade’, waardoor de klimaatinstabiliteit nog verder toeneemt.
• Ernstige sociaal-politieke fragmentatie in veel regio’s; laaggelegen gebieden zijn verloren gegaan.
• Hitte- en waterschaarste leiden tot onvrijwillige massamigratie van miljarden mensen.
• Catastrofale sterfgevallen als gevolg van ziekte, ondervoeding, dorst en conflicten.
En de meest schokkende conclusie van allemaal:
• De dood van minstens 2 miljard mensen.
Hoe somber dit ook was, het expertteam nam ook een nog ‘extremer’ scenario op van een opwarming van 3°C in 2050, dat niet kan worden uitgesloten; sterker nog, het is zeer plausibel. Onlangs berichtte New Scientist over een nieuwe klimaatstudie die concludeerde dat de aarde mogelijk 25 procent meer zal opwarmen dan de huidige projecties voorspellen, wat wijst op een opwarming van ongeveer 3,25°C in 2100.
Sterker nog, sommige gerenommeerde wetenschappers geloven dat een temperatuurstijging van 3°C in 2050 het meest waarschijnlijke scenario is als de huidige gevaarlijke koers van fossiele brandstoffen wordt voortgezet. Zo gaven de Duitse Natuurkundige en Meteorologische Verenigingen vorig jaar gezamenlijk een waarschuwing af dat de planeet in 2050 3°C warmer zou kunnen zijn dan vóór de industriële revolutie. Leon Simons, een Nederlands klimaatonderzoeker en directeur van de Club van Rome Nederland, schreef hierover een nuttige thread op X.
Klimaatwetenschapper Bill Hare, CEO van het beleidsinstituut Climate Analytics, waarschuwde :
‘Dit is gewoon natuurkunde. We verliezen het vermogen om de opwarming zelfs maar tot twee graden te beperken zonder krachtige maatregelen, en mensen moeten zich daarvan bewust zijn, en beseffen dat het een politiek falen is. Het is geen daad van God of zoiets. Het komt gewoon doordat politici op veel plaatsen niet snel genoeg handelen.’
Je zou kunnen stellen dat er geen politici in machtsposities zijn die ‘snel genoeg handelen’. Sterker nog, ze vermijden, of blokkeren zelfs, concrete maatregelen tegen klimaatverandering. Ze zijn in feite in de greep van de belangen van de fossiele brandstoffenindustrie.
Wat zouden de gevolgen zijn van een opwarming van de aarde met 3 graden Celsius? Het rapport ‘Planetary Solvency’ schatte dat er minstens 4 miljard doden zouden vallen. Daarnaast zouden er ook:
• Meerdere kantelpunten in het klimaat worden geactiveerd, en een kantelcascade op gang gebracht.
• Een overzicht van diverse cruciale ecosysteemdiensten en aardse systemen.
• Een hoog uitstervingspercentage van hogere levensvormen op aarde.
• Aanzienlijke sociaal-politieke fragmentatie wereldwijd en/of staatsfalen met snel, blijvend en aanzienlijk verlies van kapitaal en systeemidentiteit.
• Regelmatige grootschalige sterfgevallen.
Om de afschuwelijke situatie in perspectief te plaatsen: 4 miljard doden is ongeveer de helft van de huidige wereldbevolking.
Merk op dat het cijfer van 4 miljard niet in de titel van het rapport voorkwam. Het werd ook niet in de hoofdtekst behandeld. In plaats daarvan verscheen het in een bijlage op pagina 32 van het 40 pagina’s tellende rapport.
Hoe berichtte The Guardian erover? Met de kop: ‘De wereldeconomie zou tussen 2070 en 2090 een bbp-verlies van 50% kunnen lijden als gevolg van klimaatschokken, zeggen actuarissen’. Het cijfer van 4 miljard doden werd slechts terloops genoemd in de vijfde alinea.
Later die maand ging een artikel van Robin McKie, voormalig wetenschaps- en milieuredacteur van The Observer, in op het rapport over de klimaatcrisis.
Het rapport stelt dat de wereldeconomie “tussen 2070 en 2090 een verlies van 50% van het bbp zou kunnen lijden, tenzij er onmiddellijk beleidsmaatregelen worden genomen om de risico’s van de klimaatcrisis aan te pakken”, en voegt eraan toe: “Bevolkingen worden nu al getroffen door verstoringen in het voedselsysteem, wateronzekerheid, hitte en infectieziekten. Indien hier geen actie wordt ondernomen, worden massale sterfte, massale ontheemding, ernstige economische krimp en conflicten waarschijnlijker.”
McKie citeerde vervolgens Bill McGuire, emeritus hoogleraar geofysische en klimaatrisico’s aan University College London, die het rapport ‘een duidelijke boodschap’ noemde. McGuire vervolgde:
‘Gezien de voorspellingen in Planetary Solvency is het wel duidelijk dat hoop een luxe is die we ons niet langer kunnen veroorloven, en de waarheid is dat we tot onze nek in de problemen zitten, en dat het met de dag erger wordt.’
‘Het is een onomstotelijk feit dat er momenteel een enorme kloof bestaat tussen het handelen van de overheid en het bedrijfsleven en de werkelijke, kolossale gevolgen van de klimaatverandering voor de samenleving en de economie.’
In het artikel van The Observer werd echter geen melding gemaakt van de waarschijnlijk miljarden doden.
We konden in geen enkele andere nationale Britse krant een artikel vinden over het rapport van de actuarissen. Ook op de website van BBC News vonden we niets. Deze stilte is buitengewoon. Het is een verbluffend voorbeeld van propaganda door weglating; wellicht de grootste misdaad van staats- en bedrijfsmedia.
Het team van experts dat het rapport opstelde, bevatte toevallig een actuaris van de Britse overheidsdienst voor actuarissen. De overheidswebsite publiceerde daarom een nietszeggende samenvatting , getiteld ‘Actuarissen wijzen op het toenemende risico van een planetaire insolventie’. Maar daarin werd geen melding gemaakt van het vooruitzicht van miljarden doden.
De gigantische leugen
Adam McKay is de met een Academy Award bekroonde regisseur van ‘The Big Short’, ‘Vice’ en ‘Don’t Look Up’. In deze meest recente film gaan twee astronomen op een mediatournee om de mensheid te waarschuwen voor een naderende komeet die de aarde zal vernietigen. Ze stuiten echter op apathie, politieke ontkenning en hebzucht van het bedrijfsleven. De film is duidelijk een allegorie voor de klimaatcrisis.
McKay schreef onlangs een indrukwekkend artikel getiteld ‘De gigantische leugen die het klimaat op aarde doet instorten’.
Hij schreef:
‘Het is een leugen die wereldwijd wordt verteld door honderdduizenden instellingen, gekozen functionarissen, vele universiteiten, gevestigde nieuwsmedia, enkele grote non-profitorganisaties en uiteindelijk – toen de misleiding doordrong tot de mainstreamcultuur – zelfs door onszelf, tegen onszelf, elk moment van elke dag… Deze enorme leugen kan het best worden samengevat als: “Als het om klimaatverandering gaat… hebben we meer tijd.”’
Deze leugen is niet ‘het soort totale klimaatontkenning dat je zou aantreffen bij extremistische, gestoorde figuren zoals Alex Jones of de huidige Amerikaanse president’. In plaats daarvan is het een leugen die heeft voorkomen dat er serieuze maatregelen zijn genomen om de uitstoot te verminderen:
‘Elke dag fluistert deze misleiding op verleidelijke wijze in de oren van de mensheid: “De opwarming van de aarde is reëel, maar niet urgent… Ga vooral zo door.”
‘Minder gênant dan “klimaatverandering is een Chinese hoax”, maar net zo onwetenschappelijk en belachelijk, is het de favoriete leugen van de heersende klasse, de reguliere nieuwsmedia en het bedrijfsleven.’
De grote leugen van ‘we hebben meer tijd’ omvat het volgende:
‘Er worden hoogdravende beloftes gedaan om “netto nul emissies in 2050” te bereiken, alsof 24 jaar vanaf nu al snel genoeg is. Er zijn vragen als “Wat is uw CO2-voetafdruk?”, alsof individuele mensen met plastic tassen of rietjes het probleem zijn en niet gigantische multinationals. Er is de beschuldiging dat iedereen die urgentie uitspreekt een “doemdenker” is.’
McKay voegde eraan toe:
‘In dienst van de Grote Leugen probeerde de Britse regering zelfs een klimaatrapport van haar eigen inlichtingendienst te verbergen voordat het uitlekte. Voor zover ik weet, worden er niet veel spionnen ‘boomknuffelaars’ genoemd, tenzij ze natuurlijk undercover zijn. Maar de MI5 en MI6 zijn zich terdege bewust van het dreigende gevaar. Het rapport waarschuwde dat “de wereldwijde aantasting en ineenstorting van ecosystemen de nationale veiligheid en welvaart van het Verenigd Koninkrijk bedreigen.”‘
De Energy and Climate Intelligence Unit, een non-profitorganisatie in het Verenigd Koninkrijk, ontdekte dat bijna twee derde van de artikelen in Britse nationale kranten die verwezen naar bosbranden tijdens de recordhoge temperaturen van deze zomer, geen melding maakten van klimaatverandering.
De ECIU meldde ook dat in 72% van de berichtgeving over de hittegolven in het Verenigd Koninkrijk in juni geen melding werd gemaakt van klimaatverandering. En een analyse van Climate News Tracker in mei wees uit dat in meer dan de helft van de Britse televisie- en radionieuwsberichten over de hittegolf van die maand evenmin een verband werd gelegd met klimaatverandering.
En toch komt de klimaatcrisis in het Verenigd Koninkrijk ‘sneller en heviger’, aldus econoom professor Matthew Agarwala, hoogleraar duurzame financiering aan het Bennett Institute van de Universiteit van Sussex. We bevinden ons mogelijk nu in een ‘perfecte storm’ van klimaateffecten die de infrastructuur en voedselvoorziening van het land kunnen verwoesten.
Luke Tryl, directeur van More in Common in het Verenigd Koninkrijk, een non-profit onderzoeksbureau dat tot doel heeft te begrijpen wat Britten denken en waarom, merkte onlangs via X op:
‘Het weer wordt misschien wel koeler, maar wat is de impact van de recente hittegolven op de publieke houding ten opzichte van klimaat en net-nuluitstoot, en op het belang dat daaraan wordt gehecht? Twee derde van de bevolking zegt zich zorgen te maken over het warme weer en 86% denkt dat klimaatverandering daar op zijn minst gedeeltelijk verantwoordelijk voor is.’
Geoffrey Lean, voorheen werkzaam bij The Independent en ’s werelds langst dienende milieujournalist met een carrière van 56 jaar, reageerde op de resultaten van het onderzoek:
‘Wat een tegenstrijdigheid! De overgrote meerderheid van de mensen legt terecht een verband tussen de hittegolven en klimaatverandering, maar uit een ander onderzoek blijkt dat twee derde van de media-artikelen hierover er geen melding van maakt. De regering lijkt vast te zitten in dezelfde elitaire bubbel van Westminster/Whitehall/Fleet Street…’
Ook de BBC slaagt er niet in kijkers goed te informeren over de realiteit van de klimaatcrisis. Zack Polanski, leider van de Groene Partij van Engeland en Wales, zegt dat de BBC er in plaats daarvan voor kiest het voorbeeld te volgen van rechtse kranten die eigendom zijn van miljardairs. Hij vertelde de Schotse krant The National:
‘Het is ontzettend belangrijk dat we een publieke omroep hebben, maar wat er is gebeurd, is het vertrouwen geschaad door jarenlange, overdreven berichtgeving over de hervormingen.’
‘Ik denk dat het meest voor de hand liggende voorbeeld het vragenuur is, de vaste plek die een woordvoerder van de hervormingspartij krijgt. Maar soms missen we de kern van de zaak als we ons alleen op het vragenuur richten; ik denk dat het veel verraderlijker is dan dat.’
Hij vervolgde:
‘Ik denk dat het dagelijks gebeurt, ik denk dat het terugkomt in de commentaren rond de Britse politiek, ik denk dat het voortdurend wordt weerspiegeld in wat Reform zegt, of er is een veel groter probleem waarbij The Telegraph, The Times of de Mail iets op hun voorpagina plaatsen en de BBC vervolgens toestaat dat die kranten, die eigendom zijn van miljardairs, de nieuwsagenda bepalen.’
‘Het ondermijnt ons politieke debat en ons nationale gesprek.’
Polanski riep de Britse premier Andy Burnham op om de plannen voor de exploitatie van het Rosebank-olieveld ten westen van Shetland en het Jackdaw-gasveld in de Noordzee te blokkeren. Klimaatwetenschapper Bill McGuire merkte op :
‘Het klimaat trekt zich niets aan van wat de fossiele brandstoffenindustrie bevalt of wat politiek acceptabel is. Het klimaat geeft alleen om de broeikasgassen in de atmosfeer.’
Tot nu toe heeft Burnham schandelijk nagelaten de klimaatcrisis aan te pakken, of er zelfs maar publiekelijk over te praten. Een recente ‘ernstige waarschuwing’ van de overheid, die naar telefoons in het Verenigd Koninkrijk werd gestuurd, ging niet verder dan de waarschuwing dat mensen ‘geen activiteiten moeten ondernemen die brand kunnen veroorzaken, waaronder wegwerpbarbecues, vuurkorven, tuinafvalverbranders of vuurwerk’. Het woord ‘klimaat’ kwam er niet in voor.
Hij moet nog beslissen of hij de velden Jackdaw en Rosebank goedkeurt. Volgens een recent bericht in The Times maken regeringsministers zich zorgen over de ‘beeldvorming’ van een goedkeuring tijdens een zomer die gekenmerkt is door een reeks intense hittegolven en bosbranden in grote delen van het Verenigd Koninkrijk. De beslissing zal naar verwachting worden uitgesteld tot het najaar.
Na een telefoongesprek met Burnham zei de Amerikaanse president Donald Trump dat het openen van nieuwe olie- en gasvelden zou helpen het Britse ‘energieprobleem’ op te lossen en het Verenigd Koninkrijk ‘behoorlijk rijk’ te maken. Burnham zou hebben gezegd dat hij een ‘pragmatische’ aanpak zou hanteren. Dat wekt weinig vertrouwen dat hij het meent met het terugdringen van de uitstoot van gevaarlijke broeikasgassen.
De 4 miljard doden beweging
Begin 2026 ontstond er een nieuwe klimaatbeweging in het Verenigd Koninkrijk. 4 Billion Dead (4BD) werd opgericht door klimaatactivist Roger Hallam, medeoprichter van Extinction Rebellion, Just Stop Oil en Insulate Britain. Hallam is een voormalig biologische boer die, gemotiveerd door het verlies van zijn bedrijf als gevolg van extreme weersomstandigheden, later onderzoeker werd naar massamobilisatie aan King’s College in Londen.
In 2024 werd Hallam, samen met andere activisten, veroordeeld voor zijn aandeel in het organiseren van een klimaatactie om het verkeer op de M25 te verstoren. Zijn straf bedroeg aanvankelijk vijf jaar, maar werd in hoger beroep teruggebracht tot vier jaar. Hij werd in 2025 vrijgelaten na ongeveer dertien maanden in de gevangenis te hebben gezeten.
De naam van de 4BD-beweging is afgeleid van het worstcasescenario dat in het eerder besproken actuariële expertrapport werd beschreven. De oproep van de beweging tot internationaal klimaatactivisme luidde als volgt:
‘Je hebt het deze zomer gevoeld. Overal ter wereld was het voelbaar.’
‘De hitte die maar niet ophield. Het gras dat veranderde in stro en vervolgens in stof. De rivieren die laag stonden. Hittegolven die duizenden mensen het leven kostten.’
‘Het zal erger worden. Niet misschien. Het zal. Elk jaar zullen de temperaturen stijgen en zullen er meer mensen sterven.’
‘Vorig jaar kwam de waarheid aan het licht. De Britse verzekeringssector publiceerde een rapport over de klimaatcrisis, waarin werd voorspeld dat er bij een opwarming van de aarde met 3 graden Celsius minstens 4 miljard doden zouden vallen – mogelijk al halverwege deze eeuw.’
‘4 miljard. De helft van de wereldbevolking. Dood.’
‘Neem dat getal even ter harte. Er zijn geen woorden voor.’
Op de 4BD-website heeft Hallam geschreven over hoe deze beweging zal verschillen van de ‘oude’ klimaatbeweging. Het eerste aspect, zegt hij, is de erkenning dat de mensheid niet ‘slechts een “probleem” is dat een “campagne” vereist om “het op te lossen”.’
Hij vervolgde:
‘Wat ons te wachten staat, vereist niet alleen dat we de wereld veranderen, maar ook hoe we de wereld en onszelf zien. We zullen geen veerkracht ontwikkelen tenzij we eerst de tijd nemen om na te denken over wat het betekent om een goed leven te leiden in de afschuwelijke omstandigheden waarin we ons bevinden.’
Geïnspireerd door India’s strijd voor onafhankelijkheid tegen de Britse overheersing, verwijst hij naar Mahatma Gandhi’s concept van ‘zelfzuivering’.
Hallam legt uit:
‘We moeten ons losmaken van ons ego – dat deel van onszelf dat succes wil, dat wil winnen. En van dat deel van onszelf dat vol oordeel zit over degenen die wij verantwoordelijk achten voor deze ultieme catastrofe. Beide paden leiden tot burn-out en/of geweld. En paradoxaal genoeg zal geen van beide uitkomsten tot “succes” leiden.’
Het tweede belangrijke aspect is dat 4BD binnen de wet opereert, want anders:
‘In de steeds autoritairder wordende contexten waarmee we te maken hebben, zal directe actie hoogstwaarschijnlijk leiden tot de arrestatie en gevangenneming van mensen binnen de organisatie en de sluiting ervan afdwingen.’
Een derde component is een ‘grote visie’ voor 4BD, namelijk:
‘We maken deel uit van een internationale beweging die, nu de omstandigheden verslechteren, een positief en radicaal alternatief wil bieden voor de onvermijdelijke ineenstorting in het fascisme. Samen met partnergroepen en netwerken eisen we een politieke revolutie – een fundamentele verandering in de manier waarop beslissingen in onze samenleving worden genomen.’
De macht terugpakken
Professor Kevin Anderson, klimaatwetenschapper aan de Universiteit van Manchester, spreekt zich al lange tijd krachtig uit over het reële risico van maatschappelijke ineenstorting als gevolg van de opwarming van de aarde en de dringende noodzaak om de uitstoot drastisch te verminderen. In een recent interview met Novara Media benadrukte hij dat het aanpakken van klimaatverandering betekent dat het dagelijks leven van de grote aantallen mensen die het momenteel moeilijk hebben, verbeterd moet worden .
‘Beter openbaar vervoer, betere woningen, wat het welzijn van de bewoners verbetert… en de onderwijsprestaties van hun kinderen ten goede komt. Dus dit is een win-win-winsituatie voor die gemeenschappen.’
Hij herinnerde de kijkers er ook aan dat de macht in de samenleving bij de gewone bevolking ligt. We hoeven niet voor Bill Gates , medeoprichter van Microsoft, te knielen en naar zijn standpunten over het klimaat te luisteren, terwijl de media hem bewonderend omringen.
Anderson zegt over de technische en politieke elites:
‘Ik denk niet dat deze mensen macht hebben, tenzij wij ze die macht geven.’
De ‘echte vaardigheid’ van elites, met hun zelfzuchtige neoliberale agenda, is om:
‘De wereld opdelen in afzonderlijke componenten. Als individuen hebben we heel weinig macht. Als collectieven hebben we veel, veel meer macht dan Gates [Elon Musk], [Jeff] Bezos [oprichter van Amazon], de premier. De truc van degenen die aan de macht willen blijven, is ervoor te zorgen dat de rest van ons gewoon als individu doorgaat, en niet als collectief.’
Hij verwees naar de suffragettebeweging en de burgerrechtenbeweging:
‘We kunnen zien waar collectieven samenkomen [en de maatschappij veranderen]’.
Elites hebben zich altijd verzet tegen verandering van onderaf, omdat ze het onder de status quo buitengewoon goed hebben gedaan. Datzelfde geldt vandaag de dag, waar we worden aangemoedigd om onszelf te zien als individuen die met elkaar concurreren, in plaats van als ‘burgers in een collectief, een gemeenschap, een samenleving, een land’.
Anderson vatte het als volgt samen:
‘Ik ben dus niet van mening dat zij [de elite] de macht hebben. Wij hebben hen die macht gegeven door hen toe te staan ons tot individuen te reduceren. We kunnen die macht op elk moment terugnemen.’
En dat is de sleutel tot het aanpakken van de klimaatcrisis.
