Kunstmatige intelligentie (AI) Kopen begint niet meer per se in een winkel. Het begint ook niet altijd met een paar woorden in Google typen. Steeds vaker begint het met een vraag: “Welke telefoon raden jullie aan als ik veel foto’s maak en niet meer dan 400 euro wil uitgeven?”, “Welke schoenen raden jullie aan als ik twee keer per week naar de sportschool wil?”.
Kunstmatige intelligentie AI verandert iets heel alledaags: de manier waarop we aankoopbeslissingen nemen. Tot nu toe zochten we informatie, vergeleken we links, lazen we recensies en analyseerden we verschillende opties. Nu kunnen we direct een aanbeveling vragen: generatieve AI begint te functioneren als een winkeladviseur .
Het verschil lijkt misschien klein, maar dat is het niet. Waar traditionele zoekmachines resultaten leveren, gaat AI in gesprek, vat samen, vergelijkt en adviseert over de koopintentie.
Sociale netwerken, recensies en AI: de nieuwe winkelomgeving voor jongeren
Deze verschuiving is vooral duidelijk zichtbaar bij Generatie Z. Zestig procent van de jongeren in deze generatie gebruikt regelmatig door AI gegenereerde samenvattingen, vergeleken met 29% van de babyboomers . Dit wordt nog versterkt door het belangrijkste kanaal bij aankoopbeslissingen: sociale media .
Het gaat niet alleen om online winkelen. Dat is al onderdeel van ons dagelijks leven. Wat nieuw is, is dat een deel van de winkelervaring de vorm begint aan te nemen van een gesprek .
Vroeger typten we ‘Beste draadloze koptelefoon’ in en kregen we een lijst met links. Nu specificeren we: ‘Ik zoek een koptelefoon voor werk, videogesprekken, om mee door de stad te lopen, en ik wil er niet meer dan 80 euro aan uitgeven.’ En dan krijgen we een antwoord op maat.
Wat is conversationele algoritmische consumptie?
We kunnen dit patroon conversationele algoritmische consumptie noemen . Het is algoritmisch omdat het afhankelijk is van systemen die informatie ordenen, filteren en prioriteren. En het is conversationeel omdat de beslissing wordt genomen door vragen te stellen en voorkeuren te verfijnen .
Het meest verbazingwekkende is dat het algoritme een gepersonaliseerd antwoord geeft, gebaseerd op onze interacties. Doordat het onze zoekgeschiedenis kent, begrijpt het onze smaak, voorkeuren en zelfs onze vragen, waardoor het het meest geschikte product kan aanbevelen (zonder dat we dat zelf hebben aangegeven) .
Het gaat niet langer alleen om de influencer die een aanbeveling doet, het merk dat overtuigt of de recensie die geruststelt. Kunstmatige intelligentie geeft nu een reactie die beredeneerd advies lijkt. Dat is de sleutel: het creëren van een gevoel van geloofwaardigheid, kwaliteit en personalisatie .
Voor Generatie Z kwam deze verandering niet plotseling. Zij waren al gewend om producten te ontdekken via sociale media, recensies te lezen, aanbevelingen van contentmakers op te volgen en meningen te vergelijken in online communities.
Wanneer een jongere een AI vraagt wat hij of zij moet kopen, vraagt hij of zij mogelijk om meer dan alleen technische informatie. De AI vraagt de AI om zijn of haar voorkeuren, budget, stijl, ambities en twijfels te vertalen naar een concrete aanbeveling. De AI betreedt daarmee een zeer gevoelig moment in het koopproces: het moment waarop de wens zich nog aan het vormen is.
De aanbeveling klinkt als advies.
Aan dat gemak en die gebruiksvriendelijkheid hangt een prijskaartje. De reactie van de AI lijkt misschien neutraal omdat deze duidelijk, vriendelijk en persoonlijk is geformuleerd. We weten echter niet welke bronnen de AI heeft gebruikt, welke merken prioriteit hebben gekregen, welke criteria zijn toegepast of welke opties buiten beschouwing zijn gelaten.
Tot voor kort domineerden de grote digitale bedrijven de aandacht van de consument. Platforms streden om onze klikken, onze tijd en onze blik. Conversational AI luidt een nieuwe fase in: het omzetten van onze koopintenties in een nieuwe economische bron .
Gesprekken met AI-modellen kunnen worden gebruikt om onze consumentenintenties te verzamelen, vorm te geven en te vermarkten – alles wat we overwegen te doen, te kopen of te beslissen, zelfs voordat het een concrete aankoop wordt .
De relevante vraag is niet of Generatie Z aankopen doet met behulp van AI, maar wat er gebeurt wanneer een generatie leert te verlangen, te vergelijken en te kiezen door te communiceren met systemen die ogenschijnlijk adviseren, maar ook het onzichtbare filteren, prioriteren en sturen.
Generatie Z laat als eerste een verandering zien die zich waarschijnlijk ook bij andere consumentengroepen zal voordoen: ze verschuiven van het zoeken naar producten naar het raadplegen van consumenten bij het nemen van beslissingen.
Het gaat niet alleen om winkelen.
De verschuiving van zoekmachines naar algoritmische adviseurs verandert niet alleen de digitale handel, maar ook het vertrouwen, de autonomie en de manier waarop consumenten hun smaak en voorkeuren ontwikkelen.
Kopen, kiezen en beslissen begint steeds meer te lijken op een gesprek (met een scherm) dat ons lijkt te kennen, dat dichtbij ons spreekt en waaraan we een vertrouwen beginnen te schenken dat voorheen alleen was voorbehouden aan de mensen om ons heen.
