De Amerikaanse schuldencrisis is een erfenis van eindeloze oorlogen. Het is tevens een voorbode van toekomstige oorlogen.
Amerika bereikten deze week een twijfelachtige mijlpaal door aan te kondigen dat hun staatsschuld de grens van 40 biljoen dollar had overschreden. Geen enkel ander land komt ook maar in de buurt van dit niveau van absolute financiële schuldenlast.
Dit is niet zomaar een kwestie van een onbeheersbaar financieel faillissement. Het is een onheilspellend teken van een ontspoord imperium dat wanhopig probeert zijn historische mislukking te herstellen door middel van de tactiek van de verschroeide aarde en eindeloze oorlogvoering.
De wereld wordt gegijzeld door een pathologisch systeem dat niet langer houdbaar is, niet langer in het belang van de menselijkheid, de ontwikkeling en de vrede.
Wellicht nog belangrijker dan het totale bedrag – hoe astronomisch dat ook is – is de versnelde groei van de Amerikaanse staatsschuld. Sinds 2016 zijn de achterstanden verdubbeld, van 20 biljoen dollar. Naar verwachting zal de Amerikaanse staatsschuld de komende tien jaar oplopen tot 64 biljoen dollar.
In het jaar 2000 bedroeg de Amerikaanse schuld “slechts” 6 biljoen dollar. De afgelopen 25 jaar is de schuld echter enorm opgelopen door eindeloze oorlogen, roekeloze militaire uitgaven en enorme belastingverlagingen voor de bedrijfselite. Onder het huidige beleid is de schuld onomkeerbaar geworden.
Het betalen van rente over de achterstallige schulden bedraagt nu 1 biljoen dollar per jaar en is een van de grootste uitgavenposten van de federale begroting. Dit betekent dat de Verenigde Staten verstrikt zijn geraakt in een schuldenspiraal waaruit ze niet kunnen ontsnappen. Ze graven een steeds dieper gat.
Dit heeft ingrijpende gevolgen voor de Verenigde Staten als samenleving. Zoals Robert Reich, voormalig minister van Arbeid, opmerkte , betekent de afbetaling van de torenhoge schuldenlast minder geld voor “scholen, gezondheidszorg, wegen en bruggen en sociale vangnetten”. De sombere conclusie is dat de sociale ongelijkheid in de VS – die al recordhoogtes heeft bereikt – nog destructiever zal worden. Dat duidt op maatschappelijke verloedering en ineenstorting.
Er zijn ook verstrekkende, schadelijke gevolgen voor de Amerikaanse en de wereldeconomie. Zelfs vooraanstaande commentatoren waarschuwen voor een historische begrotingscrisis die de Verenigde Staten te wachten staat als gevolg van torenhoge rentes en hyperinflatie. Dat zal op zijn beurt weer doorwerken naar de rest van de wereld, met name naar landen met grote hoeveelheden Amerikaanse staatsschuld.
Maar de uitzonderlijke financiële chaos in de VS is niet alleen een economische kwestie. Het is een urgente kwestie van wereldvrede en -veiligheid.
Er zijn verschillende oorzaken voor de groeiende Amerikaanse schuld. De belangrijkste drijfveer is echter, met afstand, de meedogenloze oorlogszucht en het militarisme van het land, zoals econoom Jeffrey Sachs en andere commentatoren al lange tijd beweren. Het is een systemisch en chronisch probleem.
Dit jaar vierden de Verenigde Staten hun 250-jarig bestaan als moderne staat. Gedurende het grootste deel van hun geschiedenis, zo’n 95 procent van die 250 jaar, zijn de Verenigde Staten in oorlog geweest, hetzij door verovering, hetzij door list en bedrog, volgens hun eigen archieven van het Congres en vooraanstaande historici zoals David Vine .
Geen enkel ander modern land komt ook maar in de buurt van dit oorlogszuchtige gedrag, en dat is een van de redenen waarom geen enkel ander land ook maar in de buurt komt van de financiële schuldenlast van de VS.
Kortom, oorlog en schulden zijn nauw met elkaar verbonden als oorzaak en gevolg.
Het zorgwekkende voor de wereld is dat, naarmate de Amerikaanse schuld in een steeds sneller tempo toeneemt, het voor de hand liggende gevolg is dat conflicten en oorlogen ook steeds vaker voorkomen.
Er zijn tegenwoordig maar weinig mensen die zich niet zorgen maken over de toenemende spanningen, het geweld en de bedreigingen voor de wereldvrede. We leven in een tijd waarin een Derde Wereldoorlog en een nucleaire catastrofe als een dreigende mogelijkheid worden beschouwd. Hoewel de westerse media de meest voor de hand liggende zaken vaak verzwijgen, tonen peilingen aan dat steeds meer mensen wereldwijd de Verenigde Staten zien als de grootste bedreiging voor de wereldvrede en -veiligheid.
De huidige oorlogen in het Midden-Oosten en Oekraïne en de spanningen met China zijn allemaal terug te voeren op het buitenlands beleid van Washington.
De regering-Trump heeft minstens zeven landen gebombardeerd en dreigt met aanvallen op andere landen. Deze week klonk Trump nog als een maffiabaas toen hij zei dat hij Oman “helemaal zou platbombarderen” vanwege een vermeende klacht. De minachting van de VS voor het internationaal recht was altijd al een terugkerend thema, zij het niet algemeen bekend, maar de laatste tijd is het flagrant geworden.
Deze Amerikaanse president heeft bij talrijke gelegenheden gehint op het gebruik van kernwapens om Iran te “vernietigen”, aangezien zijn misdadige agressieoorlog tegen dat land zo overduidelijk is mislukt. Alleen al de oorlog tegen Iran heeft in slechts zes maanden tijd de Amerikaanse staatsschuld met nog eens 100 miljard dollar – en dat bedrag loopt nog steeds op – verhoogd.
George D. O’Neill Jr. schrijft in The American Conservative : “De huidige oorlogen hebben de tekortkomingen blootgelegd van ons bijna biljoen dollar kostende leger en zijn wapensystemen van vele miljarden dollars… Na jarenlang te horen hebben gekregen dat we het machtigste leger in de geschiedenis bezitten, beginnen Amerikanen te beseffen dat dit een illusie is.”
Het is inderdaad een wrede fantasie. De VS is geen uitzonderlijke, deugdzame natie, zoals de propaganda beweert; het is een uitzonderlijk gewelddadig en crimineel imperium dat een monsterlijke schuld heeft opgebouwd, wat zichzelf ruimschoots ontkracht.
Het werkelijke gevaar is dat het imperium snel aan het afbrokkelen is door decennia van misbruik en corruptie. En om die afrekening uit te stellen, voert de Amerikaanse heersende klasse de oorlog en het militarisme op in een wanhopige poging om een nieuwe wereldorde te creëren, waarvan ze hoopt dat die op de een of andere manier het Amerikaanse kapitalisme ten goede zal komen.
Het hoeft niet zo te zijn. Als de Verenigde Staten daadwerkelijk de democratische behoeften van hun bevolking zouden dienen, in plaats van die van de oligarchie en het militair-industriële complex, zouden ze de belastingen voor de superrijken verhogen en de militaire uitgaven en oorlogen beteugelen. Met andere woorden, als de VS zich daadwerkelijk als een rechtsstaat zouden gedragen, zouden ze een financiële crisis kunnen voorkomen en vreedzaam met de rest van de wereld kunnen samenwerken.
Maar zo werkt het Amerikaanse kapitalisme niet. Het is een nulsomspel, gedreven door ambities voor wereldheerschappij, dat leidt tot oorlog, imperialistische agressie en schulden.
De Amerikaanse schuldencrisis is een erfenis van eindeloze oorlogen. Het is tevens een voorbode van toekomstige oorlogen. Tenzij het Amerikaanse systeem op de een of andere manier systematisch wordt getransformeerd door middel van een revolutie of een totale ineenstorting.
