indignatieai-redactie 
Generatie Z – En waarom AI het erger (of beter) zou kunnen maken.
Elle Liemandt, een 17-jarige uit Austin, Texas, maakt zich zorgen over daten onder Generatie Z.
Die bezorgdheid werd concreet tijdens een gesprek met een mannelijke vriend, toen hij zijn strategie beschreef om meisjes te ontmoeten.
Hij opende Snapchat – dat stilletjes is uitgegroeid tot een soort datingapp voor tieners – en ging naar de sectie ‘Snel toevoegen’, waar je mensen met gemeenschappelijke vrienden kunt vinden. Van daaruit voegde hij iedereen met een ‘knappe’ Bitmoji toe en verstuurde hij honderden identieke berichten:
“WYLL?”
(Hoe zie je eruit?)
De meisjes reageerden met hun meest perfecte foto’s. Hij verwijderde iedereen die hij niet aantrekkelijk vond en bleef met de rest chatten.
Toen Elle vroeg waar hij deze techniek had geleerd, antwoordde hij meteen: “Ik zag een man het doen op TikTok.”
“Ik weet nog dat ik met een vriendin zat en helemaal perplex was,” vertelde Elle me. “Toen ik het vanuit het perspectief van die man hoorde, dacht ik: er moet iets veranderen. Dit is mijn nieuwe missie.”
De stand van zaken rondom daten onder Generatie Z
Die blik achter de schermen van het datingbeleid van haar vriendin opende Elle’s ogen voor een breder patroon. Niet alleen hoe romantische relaties ontstonden, maar ook waar ze stukliepen.
Naarmate ze met meer leeftijdsgenoten sprak en over haar eigen ervaringen nadacht, kwam er een duidelijke structuur naar voren. Een structuur die er heel anders uitziet dan de toevallige ontmoetingen van vroeger, of zelfs het tijdperk van massaal online daten, zoals millennials dat kennen.
Zo verloopt het doorgaans:
Fase 1:
Je kent de persoon niet echt, maar je bouwt een emotionele band op, vaak bijna volledig online. Dit kan variëren van vaag (“Je hebt een Snap opgeslagen… betekent dat dat we met elkaar praten?”) tot hyperactief (DM’s de hele nacht door). Door de afstand en de beperkte informatie vult het brein de gaten op. Weinig gegevens nodigen uit tot fantasie. Je identificeert je meer met een verbeelde versie van de persoon dan met de echte.
Fase 2:
Je ontmoet ze in het echt en ontdekt wie ze werkelijk zijn. Dit is waar datgene om de hoek komt kijken wat veel van Elle’s vrienden “het vieze gevoel” noemen: het moment waarop de echte persoon de betovering van het geïdealiseerde beeld verbreekt.
Fase 3:
Als je die botsing te boven komt, wordt iets anders mogelijk. Een stabiele relatie, gekenmerkt door vertrouwen, duidelijkheid en wederzijdsheid. Je hebt een ongemakkelijk moment gehad. Misschien een moeilijk gesprek. Je hebt gezien hoe de ander reageert als dingen niet soepel verlopen, en je hebt ervoor gekozen om te blijven. Dit is waar echte relaties worden opgebouwd. Niet door voortdurende bevestiging, maar door wederzijdse aanwezigheid en het vermogen om de relatie te herstellen wanneer het even tegenzit.
Wat Elle echter steeds weer hoorde, was dat veel van haar leeftijdsgenoten vastliepen in hun pogingen om fase 1 te overstijgen.
De stap naar het echte leven voelde kwetsbaar en onbekend, veel riskanter dan de veilige, gefilterde en risicoloze omgeving van digitale communicatie. Daarom kozen velen ervoor om de sprong helemaal niet te wagen. Of, als ze het wel deden, voelde het desoriënterend en teleurstellend.
“Daten is momenteel gewoonweg verwarrend”, zei Elle. “Dat leidt tot eenzaamheid en vervolgens tot terugtrekking in jezelf. Maar daten in de tienerleeftijd is ook een oefenterrein. Als je dat zelfvertrouwen en die vaardigheden niet vroeg opbouwt, wordt het alleen maar enger naarmate je ouder wordt.”
Actie ondernemen
Elle zag dit niet als lotsbestemming. Ze zag het als een tekort aan vaardigheden – en een gebrek aan vertrouwde plekken waar tieners terechtkunnen. De massamedia tonen zelden relaties die overeenkomen met de realiteit van tieners. Ouders hanteren vaak verouderde denkbeelden over daten. Daarom zoeken tieners hun heil op sociale media – waar advies in overvloed, ongefilterd en soms giftig te vinden is. (Denk aan de “WYLL”-strategie.)
In plaats van het platform af te wijzen, besloot Elle tieners te bereiken waar ze al waren: TikTok.
“Ik heb net een video gemaakt… ‘zo vraag je een meisje mee uit’, en het onderschrift was ‘voor alle WYLL-strijders daarbuiten’.”
@elle.kristine #fyp #dating #teendating #datingadvice #crush #compatibility #talkingstage #socialmedia ♬ original sound – elle
Haar reactie overrompelde haar.
“Het werd zo’n 2 miljoen keer bekeken, en ik was dolenthousiast. Ik ging de volgende dag naar [de man die het had bedacht] om het te laten zien, en hij zei: ‘Dit is precies wat we nodig hebben.’”
Die video leidde tot een serie: concrete, praktische datingtips voor tieners, waaronder:
- Hoe begin je een gesprek met iemand die je leuk vindt?
- Waarom het einde van het schooljaar een goed moment is om een poging te wagen.
- Hoe je schaamte en afwijzing kunt normaliseren
De video’s hebben inmiddels 64,3 miljoen likes , en het doel blijft simpel: tieners helpen om fase 1 achter zich te laten, de chaos van fase 2 te omarmen en de kans te vergroten dat ze de schoonheid van fase 3 bereiken.
De gedachte was dat tieners praktische begeleiding nodig hadden van een bron die ze zonder schaamte konden raadplegen – iemand die hen weer op het spoor kwam van gezonde relatiegewoonten. De stortvloed aan reacties en privéberichten suggereerde dat ze een punt had.
Het knelpunt dat rijp is voor AI-ontwrichting.
Elle’s intuïtie over de obstakels voor relaties wordt bevestigd door onderzoek .
Slechts 56% van de volwassenen van Generatie Z – en 54% van de mannen van Generatie Z – geeft aan ooit een romantische relatie te hebben gehad tijdens hun tienerjaren. Dat is een flinke daling ten opzichte van eerdere generaties: 78% van de babyboomers en 76% van Generatie X geeft aan in hun tienerjaren een relatie te hebben gehad.
Dit is belangrijk omdat Elle’s observatie, dat relaties steeds vaker worden aangegaan en beëindigd in lichte, frequente en wrijvingsloze digitale ruimtes, rechtstreeks botst met de opkomst van AI.
Kunstmatige intelligentie, in de vorm van digitale metgezellen en personages, is buitengewoon goed in het simuleren van Fase 1.
Denk eens na over wat fase 1 inhoudt: berichten uitwisselen, foto’s delen, grapjes maken, geruststellen en aandacht op afroep. Als een relatie nooit overgaat in persoonlijk contact, in de diepgang die voortkomt uit authenticiteit, conflicten en herstel, wat is dan wezenlijk anders aan chatten met een chatbot?
Sterker nog, AI biedt iets wat in de eerste fase van daten vaak ontbreekt: voorspelbaarheid. Er is weinig kans op afwijzing. Geen ghosting. Geen plotselinge stilte na wekenlang constant berichten sturen.
Maar die soepelheid heeft wel gevolgen. Zoals Elle beschrijft, is daten in de tienerleeftijd een soort oefenterrein voor het opbouwen van betekenisvolle romantische relaties. En deze dynamiek berooft ons van de kans om door de ongemakkelijke fase heen te breken en een diepere verbinding te vinden.
Kan AI ons terugbrengen naar de echte wereld?
Elle volgt de opkomst van AI met dezelfde waakzaamheid waarmee ze de datingcultuur van Generatie Z probeerde te doorgronden – en ze is bezorgd. Maar ze is ook nieuwsgierig.
Ze probeert dus dezelfde strategie opnieuw: ze gaat naar plekken waar tieners al advies en troost zoeken en herontwerpt de ervaring om hen weer naar echte relaties te leiden.
Daarom ontwikkelde ze een AI-datingcoach: AskElle .
In plaats van willekeurig, vaak schadelijk advies uit het hele influencer-ecosysteem over te nemen, probeert de coach een mix te creëren van: praktische, op tieners afgestemde begeleiding die haar TikTok-kanaal viraal maakte, met onderbouwd onderzoek naar ontwikkelingsrelaties en een persoonlijke aanpak voor vragen die tieners te gênant vinden om aan iemand anders te stellen.
Ook hier zijn haar leeftijdsgenoten er dol op.
Maar de ironie en het risico van het gebruik van technologie om een probleem op te lossen dat door diezelfde technologie juist wordt verergerd, is Elle niet ontgaan:
“We moeten hier gedisciplineerd mee omgaan. AI moet een springplank zijn, nooit een kruk. Een vriendin van mij ontdekte dat haar vriend, met wie ze zes maanden samen was, geen enkel authentiek berichtje had gestuurd. Elk bericht, zelfs de goedemorgenberichten, kwam van een AI. Dat is waar het misgaat. Dat is geen hulp. Dat is afhankelijkheid. En afhankelijkheid creëert een vicieuze cirkel. Je besteedt het denkwerk uit, je stopt met leren, en al snel kun je niet meer handelen zonder de tool.”
AskElle is bewust zo ontworpen dat het jongeren begeleidt bij het maken van antwoorden, in plaats van ze kant-en-klare antwoorden te geven. Zo kunnen ze zelf tot de juiste conclusie komen.
“Tieners hebben dringend behoefte aan begeleiding, en dat legt een verantwoordelijkheid bij ons als ontwikkelaars. We creëren technologie voor mensen van wie de sociale vaardigheden nog in ontwikkeling zijn. Het is onze taak om hen te helpen een goede start te maken, niet om hun vermogen om in het echte leven contact te leggen te belemmeren.”
Een keuze om te maken, en te blijven maken.
In de kern is dit niet zomaar een verhaal over tieners, daten of technologie. Het is een verhaal over hoe mensen leren om met elkaar samen te zijn en hoe vluchtige aantrekkingskracht uitgroeit tot iets blijvends.
Generatie Z heeft de behoefte aan verbinding niet uitgevonden. Maar ze hebben een wereld geërfd waarin de gemakkelijkste vormen van intimiteit het minste risico met zich meebrengen. Nu AI die eerste stappen soepeler, sneller en overtuigender maakt, is de echte vraag niet óf we het zullen gebruiken, maar hóé.
Zullen onze hulpmiddelen mensen helpen ongemak te vermijden, of hen juist de moed geven om het aan te gaan? Zullen ze ondersteuning bieden bij de moeilijkste aspecten van relaties: het initiëren, afwijzen, herstellen en aanwezig zijn?
Als je het aan Elle vraagt, is dit geen kwestie van afwachten. Het is een keuze.
“AI kan tieners echte superkrachten geven,” zei ze. “Ik kon een publiek opbouwen, een app ontwikkelen en een onderzoek starten omdat het de drempel tussen een idee en de uitvoering verlaagde.”
Maar ze begrijpt de angst.
“Er heerst momenteel veel doemdenken rondom AI. Dat snap ik. Grote veranderingen maken mensen die er niet mee zijn opgegroeid altijd bang. Maar voor tieners is dit een opstapje. Wij kunnen bepalen of AI een kruk wordt, of juist een enorme katalysator.”
AskElle is haar eerste antwoord op die vraag. Geen vervanging voor menselijk contact, maar een brug ernaartoe.
En die keuze is niet voorbehouden aan iemand met haar virale bereik en bereidheid om nieuwe apps te ontwikkelen. We doen er allemaal aan mee, via de normen die we uitdragen, de signalen die we afgeven over waar AI voor dient, en of we jongeren aanmoedigen om echte risico’s te nemen met echte mensen.
Door deze keuzes, die steeds opnieuw worden gemaakt, wordt de toekomst van tienerrelaties zoals Elle die voor ogen heeft, daadwerkelijk opgebouwd.
