indignatieai-redactie 
Nu er mensen sterven door deze hitte, is het tijd om de fossiele brandstoffenindustrie uit onze politiek te weren.
De temperaturen zijn deze zomer wereldwijd enorm gestegen. En dat is niet alleen onaangenaam, het eist ook levens.
Afgelopen 4 juli was een van de warmste in de geschiedenis van de VS. Terwijl Amerikanen samenkwamen om de 250e verjaardag van het land te vieren, stierven tientallen mensen door de extreme hitte – en het dodental kan nog oplopen. In Europa, dat eveneens te kampen heeft gehad met een verwoestende hittegolf, zijn zo’n 3700 mensen overleden . En in Pakistan is de hitte zo extreem geworden dat mensen letterlijk hun tanden in hun mond laten oplossen.
Dit is nog maar het begin van de extreme hitte deze zomer – en als we de klimaatcrisis niet stoppen, voor de rest van de tijd. Wetenschappers waarschuwen dat dit “onbekend terrein” is wat betreft stijgende temperaturen.
Het goede nieuws? We kennen de oplossing. Om een betere wereld te bouwen, met goedkopere en schonere energie, moeten we fossiele brandstoffen uitfaseren en overstappen op groene energie. Dit proces is eenvoudiger en goedkoper dan ooit. Zo’n 90 procent van de hernieuwbare energie is nu goedkoper dan fossiele brandstoffen , en hernieuwbare energiebronnen verwarmen onze planeet niet op dezelfde manier als fossiele brandstoffen .
Het slechte nieuws? Bedrijven in de fossiele brandstoffenindustrie, en de politici die hen steunen, proberen deze transitie te blokkeren. Bedrijven zoals Exxon weten al meer dan 50 jaar dat fossiele brandstoffen klimaatverandering veroorzaken – en dat stijgende temperaturen levens kosten. Maar ze hebben geprobeerd deze informatie te verbergen, de transitie te vertragen en het publiek wijs te maken dat fossiele brandstoffen er niet verantwoordelijk voor zijn.
Ik heb dit zelf meegemaakt.
Toen ik 17 was, bracht ik een zonnige week door in Dubai voor de 28e jaarlijkse klimaatconferentie van de Verenigde Naties (COP28). Ik was ontzettend enthousiast om de conferentie bij te wonen. Ik ontmoette andere activisten die zich vol passie inzetten voor hernieuwbare energie en het bestrijden van de fossiele brandstoffenindustrie. Ik woonde zelfs lobbybijeenkomsten bij met de belangrijkste Amerikaanse onderhandelaars, Trigg Talley en Sue Biniaz.
Alles in Dubai voelde groots aan – van de Burj Khalifa tot de enorme koepel midden in het congrescentrum. Maar in de loop van de week begon de conferentie steeds meer dystopisch aan te voelen. De fossiele brandstoffenindustrie had 2456 lobbyisten naar die COP gestuurd – en ondanks de luide protesten van activisten en wetenschappers, overstemden hun stemmen die van ons.
Aan het einde van de conferentie behaalden we een kleine overwinning: fossiele brandstoffen werden voor het eerst in een COP-tekst genoemd. Maar de formulering was zo zwak dat de verklaring vrijwel betekenisloos aanvoelde. De tekst veranderde niets aan de koers van de klimaatcrisis.
De fossiele brandstoffenindustrie verspreidt al jaren leugens over klimaatverandering. Ze hebben geprobeerd ons ervan te overtuigen dat klimaatverandering onze schuld is in plaats van die van hen, met campagnes rondom ‘koolstofvoetafdruk’ – een concept bedacht door BP – en recycling, dat populair werd gemaakt door de plasticindustrie , maar er zelf nooit in is geslaagd om plastic efficiënt te recyclen.
Ze hebben ook honderden miljoenen dollars uitgegeven om de besluitvorming over het klimaat te beïnvloeden – van VN-conferenties tot Washington D.C. De grote oliemaatschappijen gaven 445 miljoen dollar uit tijdens de verkiezingen van 2024 – en hebben daarvoor 40 miljard dollar aan subsidies voor fossiele brandstoffen ontvangen van de regering-Trump.
Het is tijd dat we in opstand komen tegen deze bedrieglijke en machtige industrie, om ze eindelijk uit hun invloedrijke posities te verdrijven. Het is hoog tijd dat we niet langer gemanipuleerd worden door fossiele brandstofbedrijven die alleen maar uit zijn op winst en ons schade berokkenen.
Nu de temperaturen stijgen, bevinden we ons in een strijd tussen de mens en fossiele brandstoffen. We moeten winnen – het is een kwestie van leven en dood.
Europa warmt twee keer zo snel op als de rest van de wereld: hoe kan dat?
Europa is het snelst opwarmende continent ter wereld. Terwijl de aarde gemiddeld sinds het begin van de industriële revolutie ongeveer 1,4 graden warmer is geworden, ligt de temperatuur in Europa inmiddels zo’n 2,5 graden hoger. De gevolgen zijn steeds zichtbaarder: extreme hittegolven, verwoestende bosbranden, langdurige droogte en deze zomer al tienduizenden hittegerelateerde sterfgevallen.
Maar waarom warmt Europa zoveel sneller op dan de rest van de wereld? Wetenschappers wijzen op vier belangrijke oorzaken.
De eerste is de veranderende luchtcirculatie boven Europa. Weerpatronen zorgen steeds vaker voor hardnekkige hogedrukgebieden, ook wel hittedomes genoemd, waarin hete lucht dagen- of zelfs wekenlang blijft hangen. Zo beleefde Europa in juni 2026 de zwaarste hittegolf ooit gemeten. Onderzoekers zien steeds meer aanwijzingen dat klimaatverandering deze veranderingen in de atmosfeer versterkt.
Daarnaast speelt de nabijheid van de Noordpool een grote rol. Het Arctisch gebied warmt sneller op dan welke andere regio ook. Door het smelten van zee-ijs verdwijnt het witte oppervlak dat zonlicht terugkaatst. De donkere oceaan neemt juist extra warmte op, waardoor nog meer ijs smelt. Omdat Europa relatief dicht bij het poolgebied ligt, werkt dit opwarmende effect hier sterker door.
Ook het verdwijnen van sneeuw versnelt de temperatuurstijging. Waar Europa vroeger in de winter grotendeels met sneeuw bedekt was, worden die witte winters steeds zeldzamer. Minder sneeuw betekent minder weerkaatsing van zonlicht en dus meer opname van warmte. In maart 2025 lag er zelfs 31 procent minder sneeuw dan gemiddeld over de periode 1991-2020, een oppervlakteverlies vergelijkbaar met Frankrijk, Duitsland, Italië, Zwitserland en Oostenrijk samen.
Afname van luchtvervuiling
Een vierde, minder bekende factor is de afname van luchtvervuiling. Dat klinkt paradoxaal, want schonere lucht is zonder meer goed voor de volksgezondheid. Fijnstofdeeltjes weerkaatsen echter ook een deel van het zonlicht. Nu die vervuiling sterk is afgenomen, bereikt meer zonnestraling het aardoppervlak en wordt het opwarmende effect van broeikasgassen zichtbaarder.
Hoe groot de bijdrage van elk van deze factoren precies is, kunnen wetenschappers nog niet zeggen. Waarschijnlijk verschilt dat ook per seizoen. Wel staat vast dat de snelle opwarming Europa kwetsbaarder maakt voor extreem weer. Niet alleen hittegolven nemen toe, maar ook hevige regenval, overstromingen, droogte en natuurbranden.
Volgens VN-klimaatchef Simon Stiell bereikt de klimaatcrisis inmiddels “het niveau van een nationale noodsituatie”. De boodschap van wetenschappers is helder: alleen een snelle afbouw van het gebruik van kolen, olie en gas, gecombineerd met betere bescherming van inwoners tegen extreme hitte, kan voorkomen dat Europa nog sneller opwarmt.
