Frankrijk Het meest politieke team van het WK 2026 is (waarschijnlijk) ook het beste team.

Het lijkt erop dat elke twee jaar, wanneer er een WK of EK plaatsvindt, een nieuw, vermoeiend debat oplaait in Frankrijk. Frankrijk heeft wellicht het meest gepolitiseerde nationale voetbalteam ter wereld.

Frankrijk Na vier wedstrijden in het WK 2026 heeft het Franse nationale team, dat er momenteel naar uitziet op weg naar een derde opeenvolgende finale na alle wedstrijden met twee of drie doelpunten verschil te hebben gewonnen, slechts drie verschillende blanke spelers in de basisopstelling staan. In totaal hebben ze er maar vijf meegenomen naar dit WK. De beste spelers heten Mbappé, Dembélé en Olise. Zij hebben respectievelijk Kameroens-Algerijnse, Malinees-Mauritanisch-Senegalese en Brits-Nigeriaans-Frans-Algerijnse voorouders. Ze zijn Frans.

De tijd heeft de Franse aanpak voor het vinden van talent voor het nationale team bevestigd. Alle andere teams op dit WK doen wat het Franse nationale team 30 jaar geleden al deed: hun multiculturalisme inzetten als wapen. Of, anders gezegd, hun diaspora koesteren en er profijt van trekken.

Bijna een kwart van de 1248 spelers op het WK 2026 is geboren in een ander land dan het land dat ze vertegenwoordigen. Om precies te zijn: er zijn 99 in Frankrijk geboren spelers op dit WK – meer dan in welk ander land dan ook – maar slechts 26 van hen maken deel uit van de Franse selectie.

De rest speelt voor andere landen, die de spelers selecteren die in aanmerking komen voor hun nationale teams maar niet geselecteerd zijn voor Les Bleus . De overvloed aan wereldklasse spelers die Frankrijk voortbrengt, voornamelijk afkomstig uit de zeer diverse voorsteden rond Parijs, is zo groot dat de andere deelnemende landen de overgebleven spelers gretig hebben opgepikt. Genoeg om bijna drie volledige WK-selecties te vullen.      

En toch, van de 48 teams die aan dit vierjaarlijkse toernooi deelnemen, lijkt Frankrijk het meest uitgesproken nationale debat te voeren over hoe “Frans” het Franse team zou moeten zijn. Oftewel, hoe blank. Alleen Frankrijk kibbelt over wat de raciale samenstelling van het nationale team zegt over de natie, die volgens het Institut National d’Études Démographiques nu maar liefst 18 procent Arabische of Afro-Franse burgers telt. 

Het lijkt erop dat elke twee jaar, wanneer er een WK of EK plaatsvindt, een nieuw, vermoeiend debat in Frankrijk oplaait. Frankrijk heeft wellicht het meest gepolitiseerde nationale voetbalteam ter wereld, wat een buitengewoon hoge lat is. Des te meer omdat de Fransen de afgelopen drie decennia een van de meest succesvolle teams ter wereld zijn geweest, met twee WK-titels en één EK-titel, en drie finaleplaatsen in beide toernooien.

Het nationale mannenelftal is de publieksgerichte Franse instelling die consequent het beste heeft gefunctioneerd – hoewel je dat nooit zou zeggen als je erover hoort praten.

In 1996 noemde Jean-Marie Le Pen, destijds de extreemrechtse leider van Frankrijk, Les Bleus “kunstmatig” omdat ze “spelers uit het buitenland moesten halen en hen het Franse nationale team moesten noemen”. Dat was absoluut niet het geval: op één na waren alle spelers in Frankrijk geboren.

Twee jaar later won dat team, in de volksmond omschreven als ” zwart , wit, Arabisch” (hoewel alleen sterspeler Zinedine Zidane daadwerkelijk tot die laatste etnische groep behoorde), het WK in eigen land en werd het geprezen als een toonbeeld van een nieuw, diverser en multicultureler Frankrijk.

Hierbij werd natuurlijk voorbijgegaan aan het wijdverbreide racisme en de aanzienlijke problemen waarmee de minderheden in het land destijds nog steeds kampten en die nog steeds voortduren: tussen 2020 en 2024 is het aantal gemelde haatmisdrijven in Frankrijk meer dan verdubbeld . 

Zidane en zijn zwarte teamgenoot Lilian Thuram begrepen dat er nog niets was opgelost, ook al voelden veel van hun landgenoten zich goed over zichzelf. Ze bleven zich uitspreken over de gevaren die Le Pen en zijn beweging vormden. Het Front National, zei Zidane in 2002, “komt niet overeen met de Franse waarden.” Zidane herhaalde zijn standpunt over het Front National in 2017: “We moeten het zoveel mogelijk vermijden.”

Kylian Mbappé, het gezicht en de aanvoerder van het team van vandaag – en momenteel samen met Lionel Messi topscorer van het WK met zes doelpunten – werd geboren in datzelfde jaar, 1998. De zoon van Lilian Thuram, Marcus, is zijn teamgenoot. Voorafgaand aan de volgende verkiezingen in 2024, die de hernoemde Rassemblement National, nu geleid door Le Pens dochter Marine, dreigden aan de macht te helpen, waarschuwde Marcus Thuram de natie: “De situatie is uiterst ernstig”, zei hij. “Als burgers moeten we ervoor vechten dat de Rassemblement National niet aan de macht komt.”  

Mbappé was het daarmee eens en sprak zich publiekelijk uit, waarbij hij de opkomst van de Rassemblement National “catastrofaal” noemde.

Terwijl zijn collega-wereldsterren Messi en Cristiano Ronaldo hun hele carrière zorgvuldig apolitiek zijn gebleven – ongeacht het feit dat de laatste vernoemd is naar Ronald Reagan en beiden miljoenen hebben ontvangen van de door sport gefinancierde Golfstaten – heeft Mbappé er geen enkel probleem mee gehad om zijn enorme platform te gebruiken in oppositie tegen extreemrechts. De rest van het team evenmin, waarmee ze de conventies in het internationale voetbal aan hun laars lapten.

De impopulaire, centrumgerichte Franse president en notoire voetbalfan Emmanuel Macron is aan de macht geweest tijdens de glorieuze voetbalperiode van het land en heeft zich als een mossel aan de club vastgeklampt. Hij heeft persoonlijk en met succes jarenlang gelobbyd om Mbappé ervan te weerhouden Paris Saint-Germain te verlaten voor Real Madrid, onder verwijzing naar het nationale belang, hoewel Mbappé uiteindelijk in 2024 vertrok. Het heeft Macron weinig opgeleverd; zelfs zijn associatie met het WK-succes kon hem niet geliefd maken bij het volk. 

Met alweer nieuwe Franse verkiezingen in het vooruitzicht volgend voorjaar, herhaalde Mbappé zijn standpunt in een interview met Vanity Fair voorafgaand aan het WK. “Ik weet wat het betekent, en wat voor gevolgen het kan hebben voor mijn land als dat soort mensen de macht overnemen”, zei hij over de Rassemblement National. “We zijn burgers. We hebben het recht om onze mening te geven, net als ieder ander.”

Het woord ‘ citoyen’ (burger) heeft een grote betekenis in Frankrijk. Tijdens de Franse Revolutie werd het gebruikt als begroeting, net als ‘kameraad’ onder het communisme. ” Aux armes, les citoyens “, zo luidt het volkslied nog steeds. Bewapen jezelf, burgers. Franse kinderen wordt van jongs af aan geleerd dat goed burgerschap een hoge deugd is. 

De Franse bondscoach Didier Deschamps, die blank is en zelf deel uitmaakte van het team dat in 1998 het WK won en waarvan hij aanvoerder was, betreurde het dat zijn spelers tijdens dit WK vragen over politiek zouden krijgen. Hij ging echter niet zover om hen te veroordelen. “Ik ga ze niet verbieden om te praten”, zei hij. “Ze zijn zich er terdege van bewust dat het gevoelige onderwerpen zijn. Het zijn burgers.”

Het is onduidelijk op welk moment tijdens de Franse Revolutie de strijdkreet ” liberté, egalité, fraternité ” (vrijheid, gelijkheid, broederschap) werd aangenomen, die uiteindelijk de nationale slogan van de nieuwe republiek werd. Wat wel volkomen duidelijk is, is wanneer de leus werd verbasterd tot ” liberté, egalité, Mbappé “. Dat was tijdens het WK van 2018, toen de 19-jarige zijn land naar de tweede wereldtitel leidde. 

Het bleek profetisch te zijn. Als aanvoerder van het nationale team is hij zich zo bewust van zijn invloed dat hij subtiele sneerjes naar extreemrechts verwerkt in alledaagse persconferenties. Een journalist die Mbappé eerder tijdens het WK probeerde te helpen hem te vinden in een volle zaal, zwaaide en zei: “Ik sta links van u, eigenlijk helemaal links.”